Archive for મે 12, 2014

માનવ તંદુરસ્તી (૩૧ ) માનવ શરીરનું મન કે માનસીક તંત્ર

 

 

 

413px-RobertFudd17Jh.png

Brain chrischan 300.gif

 

 

 

Selective serotonin reuptake inhibitor
Drug class
Serotonin (5-HT).svg

Use Depression anxiety disorders, and some personality disorders.
Biological target Serotonin transporter
ATC code N06AB
External links
MeSH D017367
AHFS/Drugs.com Drug Classes
Consumer Reports Best Buy Drugs

 

SSRI’s are a CLASS of ANTIDEPRESSANT MEDICATION

ALL PICTURES & DIAGRAMS via GOOGLE SEARCH

 

 

માનવ તંદુરસ્તી (૩૧ ) માનવ શરીરનું મન કે માનસીક તંત્ર

 

આપણે અત્યાર સુધી તંદુરસ્તીની પોસ્ટો વાંચી તેમાં માનવ શરીરના બંધારણમાં કોઈ આકારના દર્શન થયા.

પણ જ્યારે “મન” યાને “માઈન્ડ” (Mind ) ની વાત આવે ત્યારે આપણે માનવીના મગજ યાને “બ્રેઈન” (Brain ) તરફ તરત જ નજર કરીએ અને ત્યાં મન છે એવું કહીએ. આનું કારણ એટલું જ કે મનનું કાર્યને પુર્ણતા આપવા માટે મગજની અને સાથે જોડયેલ નર્વસ સીસ્ટમની જરૂરત પડે છે.

મન એટલે વિચારો બનાવવાની એક ફેક્ટરી.

વિચારોનો જન્મ થાય…વિચારોમાંથી બીજા વિચારો…અને એક વિચાર કે વિચારોનું મૃત્યુ પણ ત્યાં જ.

મન સ્વભાવે સ્થીર નથી.

મન સાથે હ્રદયનું જોડવું …એ શરીરમાં નજરે આવતા હ્રદયને નિહાળી ત્યાં “ભાવો”નો જન્મ થતો હશે એવો વિચાર કે કલ્પના છે.

પણ જ્યારે મનની સાથે “આત્મા યાને “સોલ” (Soul )નું જોડાણ કરવું એમાં પ્રાણરૂપી શક્તિના દર્શન હોય છે ..અહીં, શરીરમાં નજરે આવતો કોઈ અંગની વાત નથી.

આ બધી ચર્ચાઓ કરતા આ પોસ્ટરૂપે મન વિષે ઉલ્લેખ કરી મનના રોગો વિષે થોડું સમજીએ.

આ વિષયમાં પ્રવેશ કરતા પહેલા, વિજ્ઞાનરૂપે બે નામો જાણી જરા સમજીએ>>>

(૧) “સાઈકોલોજી” (PSYCOLOGY )

“સાઈકોલોજી” એટલે એવું જ્ઞાન જેમાં મન અને મન દ્વારા થતા વિચારો અને એની સાથે નજરે આવતા માનવ સ્વભાવો યાને “બીહેવીએરો” (Behaviour )ની જાણકારી મેળવવી.આવા જ્ઞાનની શોધમાં માનવ “ફીલોસોફી” (Philosophy ) રૂપે ઉચ્ચ વિચારોના પંથે હોય છે અને જગતમાં એવા માનવીઓ “ફીલોસોફર્સ” (Pholosopher ) નામે ઓળખાય છે.

(૨) સાઈક્રાટ્રી ( PSYCHIATRY)

જ્યારે મેડીકલ ડોકટર મન અને મનના રોગો પારખવાનું શીખી એની સારવાર માટે જ્ઞાન ત્યારે એણે “સાઈક્રાટ્રી”ના વિષયે જાણકારી મેળવી અને એ પોતે “સાઈક્રાઈસ્ટ ” નામે ઓળખાય છે

 

માનસીક રોગો >>>

આ રોગો જુદા જુદા હોય છે પણ બે વિભાગોમાં આપણે સૌને નિહાળી શકીએ.

(A) એન્ગઝાઈટી ડીસઓર્ડરો

(૧) એન્ગઝાઈટી સ્ટેટ અને પેનીક એટેક ( Anxiety & Panic Attack )

(૨) પરસનાલીટી ડીસઓર્ડર( Personality Disorder )

(૩) મુડ ડીસઓર્ડર (Mood Disorder )

(૪) સાઈકોટીક ડીસઓર્ડર (Pshycotic Disorder )

(૫) ઈમપલસીવ કંટ્રોલ અને એડીક્શન ડીસઓર્ડર ( Impulssive & Addiction Disorder )

 

(B) ડીપ્રેસીવ ડીસઓર્ડર્સ

(૧) મેજોર ડીપ્રેસન Major Depression)

(૨) ક્રોનીક ડીપ્રેસન(Chronic Depression )

(૩) બાઈપોલર ડીપ્રેસન અને

મેનીક ડીપ્રેસન (Bipolar & Manic Depression)

આ બધા રોગોની સારવાર માટે પ્રથમ રોગીની સાથે વાતો કરી અને એના વર્તનને સમજી પારખ યાને ડાયાગ્નોસીશ ( ) કરવો અગત્યનું છે.

રોગ જણ્યા બાદ, એની પુર્ણ સારવાર માટે નીચેનું ધ્યાનમાં લેવાનું રહે છે>>>

(૧) રોગીની પુરી તપાસ જે થકી અન્ય કોઈ કારણો હોય તે બાદ કરી શકાય (Exclude other Diseases that show similar Symptoms)

(૨) વ્યક્તિગત કે ગ્રુપ કાઉસીલીંગ (Counseling)

(૩) દવાઓરૂપી સારવાર Medical Therapy)

(૪) સાઈકોલોજીકલ સપોર્ટ અને રીહેબીલીટેશન (Psycological Support & Rehabilitation )

(૫) સોસીઅલ અને સ્પીરીચ્યુઅલ સપોર્ટ( Social &Spiritual Support )

(૬) થોડા થોડા સમયે રોગીની ફરી તપાસ અને કેમ કરે છે તે જાણવાની ફરજ

ઉપર મુજબ અનેક રોગો છે.

બાળકોમાં પણ જુદા જુદા રોગો જાણવા મળે છે. બાળકોમાં ખાસ કરીને “એન્ગઝાઈટી”ને લગતા રોગો જાણવા મળે છે.

કોઈવાર માનસીક રોગો થાય ત્યારે શરીરમાં કોઈ બીજો રોગ કે હોરમોન બરાબર ના હોવાના કારણે રોગના ચિન્હો જોવા મળે છે..એનું હંમેશા ધ્યાનમાં લેવું અગત્યનું રહે છે. દાખલારૂપે ઃ સ્ત્રીઓમાં ઉમર થાય અને “મેનોપોઝ” ( Menopause) નો સમય આવે ત્યારે ડીપ્રેસન જેવું કે કોઈવાર એન્ગક્ઝાઈટી જેવું જોવા મળે ત્યારે “ઈસ્ટ્રોજન”(Estrogen ) દવારૂપે આપતા સારૂં થઈ જાય છે.

ઘણીવાર ડોકટરી દવાઓ કરતા રોગીને ધ્યાનથી સાંભળતા, એની સાથે સહાનુભુતી સાથે વાતો કરતા ડીપ્રેસન જેવું અટકી શકે છે..અહીં ડોકટરે સમયનો ભોગ આપવાની જરૂરત રહે છે.

મન, માનસીક રોગોની આ પોસ્ટ સારરૂપે>>>>>

મન અને માનસીક રોગો વિષે લખવું કે લખીને સમજાવવું સહેલું નથી તેમ છતાં થોડી સમજ આપવા મારો પ્રયાસ છે.

માનસીક રોગોની જાણકારી વધી છે.

એની સાથે એની સારવાર માટે નવી દવાઓ પણ શોધાય છે.અનેક દવાઓમાં શરીરની અંદર બનતા “ન્યુરોટ્રાનસમીટરો” (Neurotransmitters ) જેવા કે ડોપામીન (Dopamine ) સેરોટોનીન (Serotonin ) અને નોરએપીનેફ્રીન (Norepinephine)ની અસર સામે કામ કરનાર કેમીકલ એજન્ટો ( Chemical Agents) દવારૂપે આપવામાં આવે છે.દાખલારૂપે ઃ”સીલેકટીવ સેરોટોનીન રીઅપટેઈક ઈન્હીબીટર્સ (Selective Sreotonin Reuptake Inhibitors ) જેને ટુંકામાં ( SSRRI) નામે ઓળખ છે આ બ્રાન્ડ નીચે અનેક દવાઓ અપાય છે.

માનસીક રોગોના કારણો અનેક છે પણ કોઈવાર હોરમોનલ રોગ કે અન્ય રોગોની અસરરૂપે આવા ” એન્ઝાઈટી કે ડીપ્રેસનના ચિન્હો હોય શકે એથી આવા રોગો નથી એ ધ્યાનમાં લેવું અગત્યનું છે.

માનસીક રોગોની સારવાર સમયે દર્દી સાથે વાતો કરવા માટે સમય કાઢવો જરૂરીત છે…પુર્ણ ઈલાજ કરતા ઘણો સમય વહી જાય એથી થોડા થોડા સમયે દર્દીની ફરી તપાસ કરવી યોગ્ય કહેવાય.

ઘણીવાર પરિવારના અન્યનો ફાળો રોગ નાબુદ કરવા ઘણો જ કામ આવે તે કદી ભુલવું નહી.

ચાલો, સરળ ભાષામાં ટુંકાણમાં માનસીક બિમારી અને એની સારવાર વિષે કહ્યું …વધુ જાણવા માટે ડોકટરી સલાહો યોગ્ય રહેશે !

 

ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.

 

FEW WORDS…

Today’s Health Post is about  MIND & MENTAL DISEASES.

There are CHEMICAL TRANSMITTERS which play important role in the NORMAL functions…and any ABNORMALITY can cause the IMBALANCE and the MENTAL DISEASE.

There are ANXIETY & DEPRESSION related illnesses.

Recent research has given many DRUGS for the TREATMENT.

This Post is just for the BASIC understanding only.

If you wish to know more, then the LINK is>>>>

http://en.wikipedia.org/wiki/Mental_disorder

Hope you like this Post.

 

Dr. Chandravadan Mistry

 

મે 12, 2014 at 12:43 પી એમ(pm) 9 comments


Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 179 other followers

તાજેતરની પોસ્ટ્સ

Top Rated

શ્રેણીઓ

અમી નજર ભરેલી મુલાકાત બદલ આભાર..ફરીથી પધારજો

Locations of visitors to this page <input type="button" value="Type Gujarati" onclick="win = window.open('','Comment', 'toolbar=0,menubar=0,location=0,width=550,height=550'); win.document.write(' var id='TEXTAREAID';'); win.focus();">

Blog Stats

  • 395,702 hits

Disclimer

સંગ્રહ

મે 2014
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031