“તગારે,નગારે, અને પગારે”ભારત દેશ !

January 6, 2014 at 4:01 pm 10 comments

Map of the Mughal Empire.
The Mughal Empire during the reign of Aurangzeb c. 1700

Political map of Indian subcontinent in 1758. The Maratha Empire (orange) was the last Hindu empire of India.

Map of India in 1857 at the end of Company rule.

The British Indian Empire at its greatest extent (in a map of 1909). The princely states under British suzerainty are in yellow.

Maps of India and Pakistan shown in October 1947, after the partition

“તગારે,નગારે, અને પગારે”ભારત દેશ !

ભાષા સાહિત્યના સ્વામીઓના શબ્દે કહેવતો પડે,

સત્ય,અર્ધસત્ય કે મશ્કરીભાવે ઘટનાઓને એઓ મઢે,

“મોગલાઈ ગઈ તગારે, પેશવાઈ ગઈ નગારે”ની કહેવત બને

એવી સમજમાં શું “પગારે”આજના ભારતનું પતન હશે ?…..(૧)

 

ટુર્કથી ભગાડેલ બાબરે અફગાનીસ્તાનમાં આશરો લઈ પ્રાણ ટકાવ્યા હતા,

અસફળતા સાથે ભારત પર ચાર વાર આક્રમણો કર્યા હતા,

દિલ્હીના સુલતાન ઈબ્રહીમ લોદીના ભાઈ દોલતખાને બાબરને બોલાવ્યો,

અંતે,પાણીપતના યુધ્ધ વિજયે બાબર દિલ્હીના સિંહાસન પર આવી શક્યો,

આ જ રહી ભારતમાં મોગલ રાજની શરૂઆત !  …..(૨)

 

૧૫૩૦માં બાબર મૃત્યુ સમયે, ત્રણ ભાઈઓ દિલ્હીની ગાદી પર નજર કરે,

ત્યારે, પુત્ર “હુમાયુ” યુક્તિપુર્વક એ સૌને સિંહાસનથી દુર રાખે,

હુમાયુ ગાદીએ પણ શેરશાહ સુરીના આક્રમણે ભાગી નદીમાં પડે,

એવા સમયે, એક પખાલીએ હુમાયુને બચાવ્યો ‘ને ફરી સિંહાસને બેસે,

આ રહ્યા મોગલ સત્તાના શરૂઆતના દિવસો !……(૩)

 

૧૫૫૫થી ગાદીએ હુમાયુ અને ત્રણ મહિનામાં સીડી ઉપરથી એ પડ્યો,

થયેલ ઈજાથી ના બચી શક્યો અને અકાળે મૃત્યુને એ ભેટી પડ્યો,

બે પુત્રોમાંથી દિલ્હીની ગાદી પર “અકબર” બેઠો,

અકબરના ત્રણ પુત્રોમાંથી મુરાદ પાગલ થઈ, ‘ને દાનિયલ મદિરા પીને મરે,

અંતે “સલીમ” પિતા અકબરના લાંબા શાસનથી અકળાય બળવો કરે !……(૪)

 

સલીમ ગાદીએ આવી, આગ્રામાં રાજધાની કરી અકબરને ઘોષિત કરે,

એ પછી, શાહજહાં ગાદીએ, અને બીજા મોગલોની ભાઈ વિરોધી પરંપરા ચાલુ રહે,

વિશાળ હિન્દુ પ્રજાની લાગણી ના સમજી ‘ને  મંદિરો તોડી, મસ્જિદો કરી,

પ્રતિબંધો મુક્યા, બળપુર્વક  હિન્દુઓને ધર્મ બદલાવી, વેરભાવના બીજની રોપણી કરી,

આ જ હતી મોગલ પતન તરફની દોડ !………….(૫)

 

સમયના વહેણમાં મોગલ સત્તામાં નબળાય ધીરે ધીરે આવી,

સુબાઓ અને મરાઠાઓએ બળવાઓ કરી, અનેક વિસ્તારે જીત મેળવી,

મરાઠાની સત્તા હેઠળ વાગ્યા નગારા,પણ અંતે લુટફાટો અનેક  થઈ,

એકબીજા પ્રત્યે કુસંપોના કારણે એકતા ના રહી,

અંતે, દેશ-પતનના દર્શન દુર ના હતા !………….(૬)

 

કાવાદાવાના સિધ્ધાંતે, અંગ્રેજોએ પોતાની ચાલ રમવા શરૂઆત કરી,

બે લડતાને લડાવી, અંતે સત્તા એમની જમાવી અને વધારી,

“ઈસ્ટ ઈન્ડીયા કંપની”નામે ધંધો કરી દેશની સત્તા હસ્તે લીધી,

એથી જ, અંગ્રેજોની ગુલામી ભારતવાસીઓને ભોગવવી પડી,

આ જ રહી “અંગ્રેજ રાજ”ની કહાણી !……….(૭)

 

ભારતની પ્રજામાં એકતા કે દેશ-પ્રેમ ઉંડો જરા ના હતો,

જેથી જ, બસો વર્ષ જેવો અંગ્રેજ ગુલામીનો જમાનો હતો,

હિન્દુ અને મુસલમાન એકતાને ગાંધીજીએ હાસીલ કરી,

એકતા સાથે દેશ-પ્રેમ પડકાર કારણે આઝાદી અંતે મળી,

આ જ રહી ભારતના ઈતિહાસની એક ખુશીની ઘડી !……(૮)

 

ભારતને ૧૯૪૭માં જરૂર અંગેજો પાસે સ્વતંત્રતા મળી,

પણ, શું આપણી આ ખરેખરની આ આઝાદી હતી ?

સ્વતંત્ર ભારતના માનવીઓ જરા વિચાર તો કરો,

આજના ભારતમાં રહી ગયેલા “અંગ્રેજી સત્તા”ના દર્શન ઉંડી દ્રષ્ઠીએ કરો,

આ જ ધ્યાનમાં લેવાની એક વાત છે !………..(૯)

 

દિલ્હીના મહેલમાં “વાઈસરોય”ની જગાએ “રાષ્ટપતિ” છે હવે,

દેશના શાસન માટે અંગેજી પધ્ધતિના કાયદાકાનુનો છે હવે,

“આઈ.એ. એસ”નામે અધિકારીઓ  દેશને સંભાળે છે હવે,

અરે ! આ દેશ “ભારત” ને બદલે “ઈન્ડીયા” નામે ઓળખાય છે હવે,

તો, કહો કયા નામે ભારતની ખરી પહેચાન કહેવી ?…….(૧૦)

 

“હિન્દી”ને ભારતની રાષ્ટભાષા કરવા માટેના વચનો પુરા  હશે ?

ભારતનું બંધારણમાં અમેરીકા યુરોપની નકલથી દુરતા કદી હશે ?

ભલે, ભારત દેશના ધ્વજની નકલ વિશ્વના દેશોમાં પણ ખરી દેશભક્તિ કદી હશે ?

ધર્મનિરપેક્ષ ભારત જેવો બીજો વિશ્વમાં દેશ નથી છતાં અન્ય ભારતને અપમાનીત કેમ કરતા હશે ?

બસ, આવા પ્રષ્નો કરી ચંદ્ર સૌને પૂછી રહે !…………..(૧૧)

 

આઝાદી બાદ, “કોંગ્રેસ”પ્રથમ,અને ત્યારબાદ એવી સત્તા અનેક વર્ષોથી રહી,

“બીજેપી”ના નામે અન્યની સત્તા પણ ભારતે થોડા સમય ચાખી,

હવે, “ભ્રષ્ટાચાર”વધ્યો છે એટલો કે અસત્ય જ સત્ય છે એવી છે પ્રજાવાણી,

કોઈ વિરલો ભારતને ઉગારવા આવશે ક્યારે,છે એવી દેશપ્રેમીઓ હૈયાની વાણી,

બસ, આવા પ્રષ્નમાં ભારતના ભવિષ્યના દર્શનની વાત રહી !…….(૧૨)

 

ચાલો, ફરી આ કાવ્યની શરૂઆતની વાત કરી સમજ આપવાનો ચંદ્ર પ્રયાસ છે,

તાજ મહાલ થતા ૨૩ વર્ષો “તગારા”ઉંચકતા, પ્રજા પર થયેલ અન્યાયની વાત છે,

મરાઠા સત્તા સમયે “પેશવાગીરી”માં “નગારા” વાગાડતા, પ્રજાને ભુલવાની વાત છે,

હવે મોંગવારી સાથે “પગાર”થી કંટાવી, પ્રજા આજની સત્તા પર બળવારૂપી પગલાની વાત છે,

એથી, “મોગલાઈ ગઈ તગારે” અને “પેશવાઈ ગઈ નગારે” સાથે “પગાર”ને જોડાવું યોગ્ય કહેવાય !…..(૧૩)

 

તગારે,નગારેનું કહી, અમદાવાદના નવનીત મહેતા “અખંડ આનંદ”માં પ્રષ્ન કરે,

ઓક્ટોબર,૨૦૧૨ના અંકે “જ્ઞાનગોષ્ઠિ” વિભાગે પ્રગટ થઈ, જવાબ સાથે વાંચવા સૌને મળે,

ચંદ્ર એ વાંચી, પ્રભુપ્રેરણાઓ મળતા, “કાવ્યરૂપે” વિગતો ચુંટી, ફરી સૌને કહેવાનો પ્રયાસ કરે,

જે લખ્યું તે ગમ્યું કે નહી, એ તો સૌ વાંચનાર કહી શકે, એમાં ચંદ્ર કાંઈ ના કહી શકે,

પણ, જરૂર જવાબ આપનાર “બંસીધર શુકલ”નો આભારીત રહે !………(૧૪)

 

કાવ્ય રચના ઃ તારીખ,૨૨,૨૦૧૩                            ચંદ્રવદન

બે શબ્દો…

૨૦મી ડીસેમ્બર, ૨૦૧૩નો દિવસ હતો.

ડેન્ટિસ્ટની ઓફીસે કાંઈક વાંચવા માટે “જુનો” અખંડ આનંદ”નો અંક હાથમાં આવ્યો.

એના ૧૧૨માં પાને આ સવાલ/જવાબ વાંચતા મનમાં થયું કે…..આ જવાબમાં ભારતના ઈતિહાસના “ભુતકાળ” અને “વર્તમાન”ના દર્શન થતા હતા.

પ્રભુની પ્રેરણા થઈ…..સર્વ માહિતીને કાવ્ય સ્વરૂપ આપવા અહી મેં પ્રયાસ કર્યો છે.

આશા છે કે તમોને ગમે !

 

ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.

FEW  WORDS…

Today’s Post is a Poem in Gujarati based on the Article in AKHAND ANAND issue of October,2012.

It was the ANSWER to a QUESTION related to the DEMISE of MOGAL & MARATHA EMPIRES & then making a reference to the LOW SALARIES  of the Public.. And if this can play a ROLE in the MAJOR CHANGES in the INDEPENDENT INDIA ??

Hope you like this Post !

Dr. Chandravadan Mistry

Entry filed under: કાવ્યો. Tags: .

છોટુભાઈ ઈંટવાલાને શ્ર્ધ્ધાજંલી ! ગુજરાતના સાહિત્યકારો

10 Comments Add your own

  • 1. Sanat Parikh  |  January 6, 2014 at 4:53 pm

    The good history lesson in the form of poem. It’s sad that Indians are going thru rough time and nobody cares. Bravo!

    Reply
  • 2. pravinshastri  |  January 6, 2014 at 5:06 pm

    ધન્યવાદ…ધન્યવાદ…ધન્યવાદ. થોડા શબ્દમાં આખો ઈતિહાસ. હિન્દુસ્તાનના કટકા થશે કટકીના કૌભાંડોથી.

    Reply
  • 3. pravina  |  January 6, 2014 at 5:14 pm

    “તગારે, નગારે અને પગારે

    ભારત હવે છે આપણે સહારે”

    ચુંટણી માથા પર આવીને ઉભી છે.

    મુસલમાનો અને અમેરિકા બંને

    નરેન્દ્ર મોદીને હરાવવા ઉત્સુક છે!

    Reply
  • 4. ishvarlalmistry  |  January 6, 2014 at 5:45 pm

    Very nicely covered in form of poem,good knowledge,thankyou for sharing history of India.Chandravadanbhai.
    Ishvarbhai.

    .

    Reply
  • 5. harnishjani52012  |  January 6, 2014 at 6:17 pm

    સાહેબ,તમે ભારતના ઈતિહાસની ચિંતા કરો છો. સદીઓનો ઈતિહાસ તપાસો.અઢી હજાર વરસ પહેલાંની ગ્રિક સંસ્કૃતિ.બે હજાર વરસ પહેલાંની રોમન તથા વિક્રમાદિત્ય,કાલિદાસ.દક્ષિણના હર્ષ વર્ધન, અશોક તો મોઘલોથી બળિયો હતો. એ બધી સંસ્કૃતિના અવશેષો પણ પુરતા રહ્યા નથી. જગતના નકશા બદલાતા રહ્યા છે. એક જમાનામાં જ્યાં રોમન સામર્ાજ્ય હતું ત્યાં આજે નાઈજિરીયા છે.વર્તમાન જુઓ તો અમેરિકન સંસ્કૃતિ મરી રહી છે. ૨૧મી સદી ચાઈનાની બનશે અમેરિકા ચાઈનાનું દેવાળિયું છે. લડાખ,અરુણાચલ,નેપાળ ,ભૂતાન તો અઅપણા લાઈફ ટાઈમમાં ચાઈના હડપ કરી જશે.–– ચાલો અહીં અટકું. તમને ખબર છે. મોગલ ઈતિહાસ પાકિસ્તાનમાં પોતાના ઈસ્લામિક ઈતિહાસ ના નામે ભણાવાય છે.

    Reply
  • 6. mdgandhi21, U.S.A.  |  January 6, 2014 at 7:45 pm

    ધન્યવાદ…ધન્યવાદ…ધન્યવાદ. થોડા શબ્દમાં આખો ઈતિહાસ. હિન્દુસ્તાનના કટકા થશે કટકીના કૌભાંડોથી.
    આજના ભારતમાં ભારતિય-હિંદુસ્તાની ઈતિહાસ ભણાવવાને બદલે ઈસ્લામીઓએ લખેલો મુસલમાની ઈતિહાસ ભણાવાય છે અને લોકોને ઉંધા પાટે ચડાવય છે, જેથી લોકો ભુલી જાય કે આ દેશમાં મંદિરો નહોતાં, માત્ર મસ્જિદોજ હતી….

    Reply
  • 7. nabhakashdeep  |  January 7, 2014 at 2:00 am

    ખૂબ જ સુંદર. આપે ભારતીય ઉપખંડની તવારિખની ભવ્ય યાદ સાથે, એક સરસ રચના્ન ભે્ટ ધરી.ખૂબ જ સરસ અભ્યાસી વાત.

    રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

    Reply
  • 8. P.K.Davda  |  January 7, 2014 at 3:52 pm

    બહુ સરસ માહિતીની બહુ સરસ રજૂઆત.

    Reply
  • 9. chandravadan  |  January 9, 2014 at 1:13 am

    This was an Email Response>>>>>

    Purvi Malkan
    To Me

    Today at 3:30 PM

    wow, aa post n jovai hot to afsos rahi jaat.
    >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
    Purvi,
    Thanks !
    Uncle

    Reply
  • 10. ડૉ. કિશોરભાઈ એમ.પટેલ  |  January 24, 2014 at 4:35 pm

    આપ વર્ષોથી પરદેશમાં હોવા છતાં હિન્દુસ્તાનને

    સરસ રીતે આલેખ્યો છે.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 172 other followers

Recent Posts

Top Rated

Categories

અમી નજર ભરેલી મુલાકાત બદલ આભાર..ફરીથી પધારજો

Locations of visitors to this page <input type="button" value="Type Gujarati" onclick="win = window.open('','Comment', 'toolbar=0,menubar=0,location=0,width=550,height=550'); win.document.write(' var id='TEXTAREAID';'); win.focus();">

Blog Stats

  • 260,082 hits

Disclimer

January 2014
M T W T F S S
« Dec   Feb »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

%d bloggers like this: