સરોવરમાં હંસલા સાથે બતકો અને માછલીઓ

October 29, 2011 at 1:20 pm 17 comments

Picture of Duck - Free Pictures - FreeFoto.com

Fish

 

સરોવરમાં હંસલા સાથે બતકો અને માછલીઓ

એક નાનું સુંદર સરોવર. એ સરોવરમાં એક જ
હંસલો.
સરોવરમાં અનેક માછલીઓ રહેતી હતી. અને, સરોવરમાં અનેક
બતકો તરી આનંદ અનુભવે.
આ સરોવર પાળ નજીક અનેક કમળના ફુલો સરોવરની સુંદરતા
વધારતા હતા.એ
શનિવાર કે રવિવારના રજાના દિવસે સરોવર પાળ પર અનેક
માનવીઓ આનંદ માણવા આવતા.
કોઈકવાર, માનવીઓના ટોળામાં અનેક બાળકો આ વાતાવરણમાં
આનંદ વધારતા હતા.
કોઈકવાર, માનવી બાળકો સરોવર પાળ નજીક જઈ, સરોવરના
પાણીમાં બ્રેડના ટુંકડાઓ ફેંકતા હતા.
બતકો એક સાથે બેર્ડ ટુંકડાઓ તરફ ઝડપે તરી આવતા નિહાળી
બાળકો આનંદમાં નાચતા હતા.
જાણે, બતકો આ બાળકોને રમાડી રહ્યા
હતા.
એવા સમયે, સરોવર પાણીની અંદર માછલીઓ ભેગી થઈ આ દ્રશ્ય
નિહાળી ખુશી અનુભવતી, અને જરા બ્રેડ ખાવાનો લાભ લઈ લેતી.
જુદા જુદા રંગની માછલીઓને નિહાળી, માનવ ટોળામાં આનંદ
હતો.
આવું દ્રશ્ય તો દર શનિ-રવિએ નિહાળવા મળતુ.
પણ……દુરથી  નિહાળતા હંસલાને એ માટે જરા પણ રસ ના હતો. એ તો દુરથી જ મનમાં
કહેતો
“બતકો તો કેવા મુર્ખ ! એઓ તો ફેંકેલું કે ગમે તેવું
ખાય, અને જરા અક્કલ નથી. વળી, શરીર એમના મારા જેવા સફેદ નહી. એઓ તો કાળા
ધોળા
અને મારા જેવા સુંદર પણ નહી….અને, પેલી નાની નાની
માછલીઓ તો નકામી અક્કલ વગરની છે અને આ સરોવરમાં એમનું કામ જ નથી
!”
બસ, આવા વિચારોમાં એ હંસલો અભિમાનમાં ભુલાતો
રહેતો.
એક દિવસ,એ હંસલો ભુલથી કમળો નજીક તરતો તરતો પહોંચી
ગયો. એ કમળ વેલાઓ નજીક હતો. પાણી અંદર બીજા અનેક મુળો હતા. એ એના
અભિમાન અને ગર્વના વિચારોમાં એનું ભાન ભુલી ગયો હતો.
એના પગો મુળોમાં બંધાય ગયા.એ જરા પણ આગળ તરી શકતો ન હતો.એ એની પાંખો
ફફડાવી ઉડવાનો પ્રયાસો કરતો હતો. એના બધા જ પ્રયાસો
સફળતા વગર હતા. એ હવે અંતે નિરાશ હતો.
એવા સમયે, પાળ પર તરી રહેલા એક બે બતકો એની નજીક આવી
પુછવા લાગ્યા..” હંસાભાઈ, તમે કેમ નિરાશ છો ?”
ત્યારે, હંસલો જરા પણ ના બોલ્યો. થોડી વાર શાંન્તી
જાળવી, એ કહેવા લાગ્યો “અરે, મારા પગો મુળોમાં બંધાય ગયા છે.”
એવા સમયે, અનેક માછલીઓનું ટોળું ત્યાં આવ્યું
માછલીઓમાંથી એક માછલીએ પુછ્યું..” શું થયું છે ?”
ત્યારે, બતકો કહે.” અરે, આપણા હંસાભાઈ મુશીબતોમાં છે.
એના પગો મુળોમાં બંધાય ગયા છે. એ હવે સરોવરંમાં તરી શકતા નથી.”
આટલું સાંભળી, માછલીઓએ પાણીમાં ડુબકી મારી અદ્રશ્ય થઈ
ગઈ. એમના નાના નાના દાંતોના સહારે એઓ મુળો પર ઘા કરવા લાગ્યા. ધીરે
ધીરે.
એક પગ પછી બીજો પગ છુટો થઈ ગયો. જાણે, હંસલાને એક
જેલમાંથી મુક્તિ મળી હોય એવો અનુભવ થયો.
એવા સમયે, બતકો હંસલા પાસે આવ્યા અને કહેવા લાગ્યા .”
હંસાભાઈ, તમે જ્યારે સરોવરમાં તરો છો ત્યારે તમારી સુંદરતા નિહાળવા, અનેક
માનવીઓ
એમના બાળકો સાથે સરોવરે આવે છે. તમે અમારા માટે કોઈ ડર
ના રાખશો. અમે તો સૌ તમારા કારણે ભાગ્યશાળી છીએ એવું માનીએ છીએ ! આ સરોવરની
શોભા તમે વધારતા રહેશો એવી અમારી વિનંતી છે
!”
આવી બતકવાણી સાંભળી, હંસલો જરા અચંબામાં પડ્યો. અને એ
બતકોને પુછવા લાગ્યો.” મેં તમોને જરા પણ મદદ કરી નથી, છતાં તમે મને કેમ મદદ કરી
?”
ત્યારે, એક વૃધ્ધ બતક કહેવા લાગ્યું….”અરે, ભાઈ, અમો
તો દેખાવમાં એટલા સુંદર નથી. અમોને જોવા આ સરોવર પાળે કોણ આવે ? આ તો તું છે આ
સરોવરમાં
કે તારી સુંદરતા નિહાળવા અનેક આવે. સાથે આવતા બાળકો
અમોને પ્રેમથી ખવડાવે ….”
હજું કાંઈ વધુ કહે તે પહેલા, સરોવરના પાણી બહાર
ડોકીયું કરી, એક મોટી માછલી કહેવા લાગી..” હંસાભાઈ, આ બાળકો બતકોને ખવડાવે પણ એની
સાથે અમોને
પણ લાભ થાય. બાળકોએ પ્રેમથી આપેલને પ્રસાદી ગણી, એ
બ્રેડ ખાતા, અમોને એક અનોખો આનંદ થાય છે !”
આ પ્રમાણે, બતકો અને માછલીઓના શબ્દો સાંભળી, હંસલો
ઉંડા વિચારોમાં હતો…..એના મનમાં આ શબ્દો હતા…” હું તે કેવો મુર્ખ કે મને મારા
સુંદર દેહનું જ
અભિમાન હતું, અને હું કોઈના ભલા માટે જરા પણ વિચારતો જ
ના હતો. ત્યારે, આ બતકો અને માછલીઓમાં  કેટલી બધી અક્કલ છે. પ્રાણીનું મુલ્ય એની
દેહની
સુંદરતા સાથે અંકાતું નથી..એનું ખરૂં મુલ્ય તો એના
વિચારો કે કાર્યો દ્વારા જ હોય શકે !”
બસ, ……આવા વિચારોમાં હંસલાનું અભિમાન પીગળી ગયું
હતું. એ હવે એક “નવો” જ સરોવર હંસલો હતો !

આ વાર્તા લખાણ પ્રથમ તારીખ ઓકટોબર,૫,
૨૦૧૧
થોડા ફેરફારો સાથે અંતે તારીખ ઓકટોબર ૨૪,
૨૦૧૧
ચંદ્રવદન

બે શબ્દો…

આ વાર્તા ફક્ત બોધરૂપે જ છે !
કાયાની સુંદરતાના ગર્વમાં બુધ્ધી પર અંધકાર છવાય જાય
છે.
માનવી એવી હાલતે અંધકારમાં રહી જીવન જીવે
છે.
જ્યારે, એને “ઠોકર” વાગે ત્યારે જ એની બુધ્ધી જાગૃત
થાય છે, ત્યારે એને
એના અભિમાનની જાણ થાય છે…ત્યારે જ  એ કોઈવાર, “નવો”
પંથ  લઈ,
સત્ય કે સતકર્મ તરફ વળે છે !
આ વાર્તામાં, “હંસલો”  માનવ ગર્વના “પ્રતિક”રૂપે છે
!
બતકો અને માછલીઓ એના અંધકાર દુર કરવા માટે નિમીત બને
છે !
હંસલાનું મુળો સાથેનું બંધન  એના જીવનની “ઠોકર”
છે.
આ ઠોકર કારણે હંસલામાં “પરિવર્તન”
છે.
માનવી જીવનમાં પણ આવા “અનુભવો” ઠોકર બની, માનવ
સ્વભાવને બદલે છે.
જે માનવી, આવા અનુભવો દ્વારા બદલાતા નથી તે જ મહા
અજ્ઞાનતા !
એ જ માનવીની “મોટામાં મોટી મુર્ખાઈ ” છે
!

એથી જ ચંદ્ર કહે છે સૌને…….

મત કર અભિમાન, ઓ માનવ,

એક દિન જાવું, ખુલ્લા હાથે,

ના આવે, ધન દોલત તુંજ સાથ,

માટીની  આ કાયા તારી માટીમાં રે જાવે,

સુંદરતા એની માટીમાં હી મીલ જાવે !

અને, આવા વિચારોમાં લાવી ફરી ચંદ્ર
કહે……..

જીવન સંસારમાં જીવતા, અનુભવો દે છે શીખ તુંજને

જો લાગી ઠોકર તુંજને, તો થઈ પ્રભુકૃપા એવું તું માનજે !

અવગુણો તું છોડજે, અને નવલો પંથ અપનાવજે,

પરિવર્તન એવું બને, તો પ્રભુ પાસે તું રહે !

બસ, આ “ટુંકી વાર્તા” અને સાથે દર્શાવેલા આ “બે
શબ્દો”  ગમ્યા હશે !
આ પોસ્ટ વાંચી, તમે તમારા પ્રતિભાવરૂપે જરૂર
જણાવશો.
મને પણ કાંઈ નવું “માર્ગદર્શન” મળે…અન્ય પણ તમારા
વિચારો જાણી એનો “લાભ”લઈ શકે, અને
જીવન સુધારી શકે !

ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.

Entry filed under: ટુંકી વાર્તાઓ. Tags: .

એક સાપ અને એક ડોશીમા ! સસલું અને કાચબો !

17 Comments Add your own

  • 1. dhavalrajgeera  |  October 29, 2011 at 3:35 pm

    મત કર અભિમાન, ઓ માનવ,

    એક દિન જાવું, ખુલ્લા હાથે,

    Reply
  • 2. himanshupatel555  |  October 29, 2011 at 3:52 pm

    આ રે કાયાના……….વરવા ખેલ ભાઇ

    Reply
  • 3. Hetal Gajjar  |  October 29, 2011 at 5:43 pm

    શ્રી ચંદ્રવદનભાઈ,

    ખુબજ સરસ વાર્તા

    માનવ પોતાના જીવનમાં કઈ જગ્યાએ અને ક્યાં ઉભો છે તેનો એહસાસ અને અનુભવ હોવો જરૂરી છે.

    “માનવી જીવનમાં પણ આવા “અનુભવો” ઠોકર બની, માનવ
    સ્વભાવને બદલે છે.
    જે માનવી, આવા અનુભવો દ્વારા બદલાતા નથી તે જ મહા
    અજ્ઞાનતા !
    એ જ માનવીની “મોટામાં મોટી મુર્ખાઈ ” છે

    ” જીવન સંસારમાં જીવતા, અનુભવો દે છે શીખ તુંજને

    જો લાગી ઠોકર તુંજને, તો થઈ પ્રભુકૃપા એવું તું માનજે !

    અવગુણો તું છોડજે, અને નવલો પંથ અપનાવજે,

    પરિવર્તન એવું બને, તો પ્રભુ પાસે તું રહે “

    Reply
  • 4. Capt. Narendra  |  October 29, 2011 at 6:27 pm

    “મત કર અભિમાન, ઓ માનવ,

    એક દિન જાવું, ખુલ્લા હાથે,

    ના આવે, ધન દોલત તુંજ સાથ,

    માટીની આ કાયા તારી માટીમાં રે જાવે,

    સુંદરતા એની માટીમાં હી મીલ જાવે !”

    What a wonderful realization of the futility of human pride and conceit! Your story and the poem touch the heart.

    Reply
  • 5. thakorbhai patel  |  October 29, 2011 at 8:10 pm

    અભીમાનીના અભિમાનને ખંખેરતી
    નિરાભિમાની માનવની નિરાભિમાની વાર્તા …….
    ખુબ સરસ

    Reply
  • 6. Rajul Shah  |  October 29, 2011 at 8:35 pm

    મનના દરવાજા ખુલ્લા હોય તો નાનામાં નાની વ્યક્તિ પાસેથી પણ કંઇક શિખી શકાય.
    સરસ વાત.

    Reply
  • 7. pragnaju  |  October 29, 2011 at 8:39 pm

    અવગુણો તું છોડજે, અને નવલો પંથ અપનાવજે,
    પરિવર્તન એવું બને, તો પ્રભુ પાસે તું રહે !
    પ્રેરણાદાયી ભાવાત્મક વિચાર
    યાદ આવી
    નદી રે કિનારે બેઠો એક બગલો રે
    હંસલો જાણી કીધી પ્રીત રે
    મુંઢામા ઝાલી માછલી હોજી

    ફૂલનો પછેડો ઓઢું પ્રેમઘાટડી
    બાઇ, મારો શામળીયો ભરથાર રે
    બીજાને મારી ચુંદડી હોજી

    Reply
  • 8. અક્ષયપાત્ર/Axaypatra  |  October 29, 2011 at 8:53 pm

    આવી બોધવાર્તાઓ વાંચી જરૂરથી અભિમાન ઓછું થાય. ધન્યવાદ!

    Reply
  • 9. Ishvarlal R Mistry  |  October 29, 2011 at 10:44 pm

    Very nice saying never be proud,You have come empty handed and will go the same way.

    Ishvarbhai.

    Reply
  • આદરણીય ડૉ. ચંદ્રવદનભાઈ,

    ખૂબજ સુંદર વાર્તા સાથે સુંદર શીખ આપવાની કોશીશ કરેલ છે… જ્ઞાન જો ગટરમાંથી મળે તો પણ મેળવવું જોઈએ… ગટર એ પ્રતિક છે પરંતુ કેહવાનો ભાવાર્થ એ કે જ્ઞાન જ્યાંથી મળે ત્યાંથી મેળવવું જોઈએ, અને ભૂલો જ માનવીને રસ્તો સુજાડે છે, અને ભૂલોમાંથી જ રસ્તો મેળવી શકાય …!

    Reply
  • 11. pami66ravinaAvinash  |  October 31, 2011 at 6:55 am

    અહંકારમા ડૂબેલ માનવીને પોતાની ક્ષણભંગુરતાંનું વિસ્મરણ થાય છે.

    હંસ, બતક અને માછલી પોતપોતાની મર્યાદામાં તળાવની શોભા વધારવા

    શક્તિમાન છે. સુંદર બોધ કથા.

    please visit– http://www.pravinash.wordpress.com

    Reply
  • 12. પરાર્થે સમર્પણ  |  October 31, 2011 at 7:37 pm

    આદરણીય ડો. શ્રી ચંદ્રવદનભાઈ,

    માણસો સુંદરતા અને અભિમાનથી છકી જઈ બીજાનો તિરસ્કાર કરે છે.

    પણ કોણ કેવા સમયે કામ આવશે તે વાર્તા પરથી શીખ લેવા જેવી છે.

    ખુબ સરસ અને સમાજને લાલ બતી બતાવતી વાર્તા.

    આપે આપના ગામ વેસ્મામાં વરસાવેલી દાનની સરવાણીની નોધ

    ” ગુજરાત મિત્ર ” દૈનિકે ગુજરાતમાં લીધી છે.

    વતન પ્રેમનાં વીર એવા ડો. સાહેબને શત શત વંદન.

    Reply
  • 13. nabhakashdeep  |  November 2, 2011 at 5:00 am

    ખોટા અભિમાનથી મહાનતા ના મળે અને પરસ્પર સદભાવનાના ફળ
    ઉત્તમ જ હોય એવો સુંદર બોધ નિરુપણ થયો છે. સુંદર કથા. જોકે
    એક વાત મનમાં ના ઉતરી, માછલી જેનો આહાર છે એ પક્ષી જગતનો
    સંદર્ભ ,ફક્ત બાળ માનસ માટે ચાલે એવું લાગ્યા કરે?
    રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

    Reply
    • 14. chandravadan  |  November 2, 2011 at 1:56 pm

      રમેશભાઈ,

      તમે પધારી આ સુંદર પ્રતિભાવ આપ્યો, તે માટે આનંદભર્યો આભાર !

      તમે સાથે તમારા મનની વાત કહી, એ માટે ઘણી જ ખુશી.

      માછલીને પક્ષીજગતમાં “આહાર”સ્વરૂપે નિહાળવામાં આવે. તો સદભાવના/મિત્રતા કેવી રીતે ?

      પહેલા પશુજગત નિહાળીએ…..સિંહ હરણનો શિકાર કરે આહાર માટે…તેમજ પ્રાણી બીજા પ્રાણીઓ કે પક્ષીઓ અન્યને “આહાર”રૂપે જ નિહાળે.

      ગરૂડ કે સમડી આકાશથી ઉતરી માછલીને ચાંચમાં મુકે.

      પણ “બાળ જગતે” આ પશુ અને પક્ષીઓની “સભા” પણ હોય શકે…( દાખલારૂપે કબુતર કથા), અને જંગલમાં બાળ દ્રષ્ઠિએ આ સૌમાં “વાચા”પણ હોય શકે.

      અહી આ બાળબોઘ કથારૂપે માછલી અન્યનો આહાર બનતી હોય તેમ છતાં, એનામાં “દુશમની” ભાવના નથી જ્યારે જ્યારે આવી “બુરી” ભાવના જાગૃત થાય ત્યારે જ “વેર”નો જન્મ થાય.

      બાળકો આવા સ્વભાવથી દુર છે. માનવીઓને અહી કંઈક શિખવાનું છે !

      માનવીઓ તો…જાણે “બુધ્ધી” નો ઉપયોગ કરતા, આવા જ “ગુણો” ભુલતો જાય છે !

      રમેશભાઈ, જ્યારે મે આ બાળવાર્તાનું લખાણ કર્યું ત્યારે, માછલીઓ વિષે “આહાર”રૂપી વિચાર આવ્યો નહતો. તમે પ્રતિભાવમાં આવો ઉલ્લખ કરી “ચર્ચા”વધારી છે. આ પ્રમાણે, હુંકાઈ

      નવા વિચારે ગયો…પણ, કદાચ તમોને પુરો “સંતોષ”ના પણ આપી શકું…પણ જરૂરથી ફરી ફરી પધારી, ઉત્સાહ રેડતા રહેશો !>>>>ચંદ્રવદન
      DR. CHANDRAVADAN MISTRY

      Reply
  • 15. SARYU PARIKH  |  November 2, 2011 at 6:31 pm

    બાલવાર્તા અને બોધવાર્તાનો સંગ્રહ તૈયાર થઈ રહ્યો લાગે છે. લખનારને, કહેનારને અને સાંભળનારને, દરેકને આનંદ આપશે.
    સ્નેહપૂર્વક
    સરયૂ

    Reply
  • 16. ડૉ. કિશોરભાઈ એમ.પટેલ  |  November 3, 2011 at 6:27 pm

    આદરણીય ડૉ. ચંદ્રવદનભાઈ

    એકદમ સાચી વાત કરેલ છે,

    આજનો માનવ સુધરે તો સારી વાત સાહેબ

    અનેક નેક આશાઓમાં એક આશા છુપાયેલ છે.

    ” માનવી એવી હાલતે અંધકારમાં રહી જીવન જીવે છે.

    જ્યારે, એને “ઠોકર” વાગે ત્યારે જ એની બુધ્ધી જાગૃત

    થાય છે, ત્યારે એને એના અભિમાનની જાણ થાય છે.

    ત્યારે જ એ કોઈવાર, “નવો” પંથ લઈ, સત્ય કે સતકર્મ તરફ વળે છે ! “

    Reply
  • આદરણીય ડો.ચંદ્રવદનભાઈ,

    ખૂબજ સુંદર શીખ સાથેની વાર્તા, અભિમાન – ગુમાનમાં માનવી છકી જાય છે અને પોતાનો વિનાશ નોતરે છે, અભિમાન કરવું હોય તો હરિનું કરવું જોઈએ, એક સુંદર ભાવ્ગીતની પંક્તિ યાદ આવે છે.

    નથી અભિમાન એ તો બેઈમાન છે, હરિ હૈયામાં છે તેનું અભિમાન છે….

    ધન્યવાદ !

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 172 other followers

Recent Posts

Top Rated

Categories

અમી નજર ભરેલી મુલાકાત બદલ આભાર..ફરીથી પધારજો

Locations of visitors to this page <input type="button" value="Type Gujarati" onclick="win = window.open('','Comment', 'toolbar=0,menubar=0,location=0,width=550,height=550'); win.document.write(' var id='TEXTAREAID';'); win.focus();">

Blog Stats

  • 260,154 hits

Disclimer

October 2011
M T W T F S S
« Sep   Nov »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

%d bloggers like this: