Archive for ઓક્ટોબર, 2010

માનવ તંદુરસ્તી (૨૩)…”ડોકટરપૂકાર ( ૮)…..ચામડીના રોગો.

(1)VITILIGO
vitiligo

(2)SHINGLES (HERPES ZOSTER)

shingles rash

(3)MEASLES
Measles

(4)CHICKEN POX
xxxxxxx

(5)ECZEMA

atopic dermatitis feet

(6)RINGWORM (FUNGAL INFECTION)

ringworm rash

(7)LUPUS ( Butterfly Rash of Face)

lupus rash

(8)WARTS

warts

(9) MELANOMA (Malignant)

melanoma

 

માનવ તંદુરસ્તી (૨૩)…”ડોકટરપૂકાર ( ૮)

તમે “ડરમાટોલોજી” (DERMATOLOGY ) નામે પોસ્ટ વાંચી ..અને ચામડી વિષે જાણ્યું !
ચામડીના અનેક રોગો હોય છે !
કેટલાક ચામડીના રોગો  અન્ય સીસ્ટમના રોગો સાથે જોવા મળે અને કોઈવાર એ નિહાળી ડોકટરને એ મુખ્ય રોગ માટે શંકાઓ થાય, અને તે પ્રમાણે “ટેસ્ટો” કરતા એ મુખ્ય રોગનો “ડાયાગ્નોસીસ” (DIGNOSIS ) થાય છે !
અનેક ચામડીના રોગો ….પણ “ખજવાળ” (Itching..PRURITUS) ) કે થયેલા દર્દ લાલ કે સુજેલું બને યાને “રેશ” (RASH ) હોય…આ પ્રમાણે થવાના અનેક કારણો !

તો, સવાલ/સવાલો રહે>>>>

“ખજવાળ” સાથે કે એના વગર ચામડીના રોગો વિષે ઝલક આપશો ?
ચામડીના રોગોના કારણો વિષે જરા ઝલક આપશો ??

અને, એના જવાબરૂપે “ડોકટરપૂકાર” છે>>>>

ચામડીના રોગો….>>>>
ચામડી સારી હોય..અને એકદમ ચામડી પર “ડાગ કે ડાગો” નજર પડે …સાથે ઘણીવાર “ખજવાળ” (ITCHING ) હોય !
તો, કોઈવાર, ફક્ત “ડાગ” અને એ મોટો થતો જાય પણ સાથે ખજવાળ ના હોય !
કોઈવાર આ ચામડીનો રોગ મટે નહી અને કાયમ માટે યાને “ક્રોનીક” (CHRONIC ) રહે !
તો, આપણે, નીચે પ્રમાણે નિહાળી શકીએ >>>
ચામડી પર થતા ડાગ/દર્દને “ડરમાટાઈટીસ “(DERMATITIS)   કહેવાય છે અને જે નીચે મુજબ હોય શકે !>>>
(૧) એકદમ શરૂ થયેલા રોગો યાને “એક્યુટ ” (ACUTE)
ખજવાળ સાથે .કોઈવાર ખજવાળ વગર ….ચામડી પર લાલ દુખાવો  કે ઉપસેલા ડાગો
(૨) ધીરે શરૂઆત, અને કાયમ રહે યાને “ક્રોનીક (CHRONIC)
સુકા “સ્કેઈલ્સ”(SCALES)  સાથે કે વગર
આ પ્રમાણે ડાગો થતા ચામડીમા થયેલા “ઈનફ્લામેશ” (INFLAMMATION ) ને “ડરમાટાઈટીસ ” (DERMATITIS)  નામે ઓળખ આપવામં આવે છે !
એકવાર આપણે જાણ્યું કે “ડરમાટાઈટીસ” (DERMATITIS ) કોને કહેવામાં આવે..તો, હવે બીજા સવાલનો જવાબ જાણીએ …
એ થવાના કારણો શું ??
(૧) એકદમ લાલ /સુજેલા ગુમડા જેવા કે પછી ચામડીના ઉપર જ ડાગરૂપે …>>>
>>>”એલર્જી”(ALLERGY )ના કારણે …
(એ) “એટોપીક ડરમાટાઈટીસ  યાને એક્ષીમા (EXCEMA)
(બી) “કોન્ટાક ડરમાટાઈટીસ ” ( CONTACT DERMATITIS)
(સી) કોઈક “ઈનફેક્શ”(INFECTION ) ના કારણે
અહી જુદા જુદા કારણો હોય શકે….
>>>>”બેક્ટેરીઅલ ઈનફેક્શ” (BACTERIAL INFECTIONS)
>>>>”ફન્ગલ ઈનફેક્શન” (FUNGAL INFECTIONS)
>>>>”વાઈરલ ઈન્ફેક્શન (VIRAL INFECTIONS)
(ડી) દવાઓ લેતા હોય તેના કારણે જેને “ડરમાટાઈટીસ મેડીકોસા” (DERMATITIS MEDICOSA) ) કહેવામાં આવે !
અહી ડોકટર સવાલો કરતા, દર્દી કઈ દવા લેતો હોય તે જાણી શંકાઓ કરીને રોગનો “ડાયાનોસીસ”(DIAGNOSIS) કરે !
>>>>દાખલારૂપે “સલફા ડ્રગ્સ”ની “એલરજી” (SULPHA DRUG ALLERGY ) હોય તો આવું હોય શકે !
(ઈ) સુર્યના કિરણોની અસરને લીધે( SUNLIGHT DAMAGE)
ખાસ કરીને ધોળી ચામડીવાળા વધારે સમય તાપમાં હોય ત્યારે “સનબર્ન” (SUNBURNT ) થાય અને એમાંથી “ડરમાટાઈટીસ” થઈ શકે
(એફ) કોઈ બીજા શરીરના રોગના કારણે (SYSTEMIC ILLNESSES)
દાખલારૂપે>>>>
….”સીસ્ટમીક લુપસ એરીથોમાટોસીસ (Systemic Lupus Erythematosis..SLE ) રોગમા ચહેરા પર “બટરફ્લાઈ પેટર્ન”(Butterfly Pattarn ) માં “ડરમાટાઈટીસ”  હોય છે
…..”સીફીલીસ”( Syphilis)જેવા રોગોમાં ચામડી પર ડાગો હોય છે .
……”એઈડ્સ”(AIDS ) ના રોગમાં “કપોસીસ સારઓમા”(Kaposis Sarcoma) )ના ઉપસેલા ચામડીના “લીઝન્સ” (Lesions)
(જી) કોઈ કાયમ માટે રહેતા સુકા “સ્કેઈલ્સ” (Scales) ) સાથે ચામડીનો રોગો
દાખલારૂપે>.>>>> “”સારાયસીસ” (PSORIASIS )
હવે, આ જુદા જુદા રોગોની સારવાર શું ???
(૧) અનેકવાર, એકદમ ચામડી પર ખજવાળ શરૂ થાય અને કોઈ જગ્યાએ “રેશ ” (RASH ) જોતા, સાધારણ દર્દ હોય તો…દુકાનમાં વેચાતૉ દવાઓ  સહાય હરી શકે !..પણ જો સારૂં ના લાગે તો ડોકટરને મળવાનું રહે !
>>>”એન્ટીહીસ્ટામીન્સ” ( ANTIHISTAMINICS)
..દાખલારૂપે “બેનાડ્રીલ” (BENADRYL ) …કે નવી દવાઓ ” “ક્લેરીટીન કે ઝરટેક” (CLARITIN  or ZYRTEC)
>> જુદા જુદા “લોશન્સ” (LOTIONS  ) સુકી ચામડીને મુલાયમ કરી રાહત આપે છે !
(૨) ઉપરની સારવારથી સારૂં ના લાગે તો ડોકટર પાસે “પ્રીક્રીપ્શન ડ્રગ્સ” (PRESCIPTION DRUGS) લેવાની જરૂરત પડે
>>>દાખલારૂપે “સ્ટેરોઈડ્સ દવાઓ ” (STEROIDS DRUGS)
(૩) જે રોગ હોય તેના કારણે ચામડીનો રોગ હોય તો એ રોગની સારવારથી એ મટે છે .દાખલારૂપે “સીફીલીસ” (SYPHYLIS)
(૪) કોઈવાર રોગ સારો થતો ના હોય ત્યારે કે જ્યારે પણ ચામડીમાં “કેન્સર”(CANCER ) હોવાની શંકાઓ ત્યારે “સ્કીન બાયોપ્સી (SKIN BIOPSY ) કરવાની રહે !
દાખલારૂપે જરા કાળા ડાગ જેવું હોય અને જો “મેલીગનન્ટ મેલાનોમા” (MALIGNANT MELANOMA ) માટે શંકા હોય આ “બાયોસ્પી” જલ્દી તકે કરવી રહે !
કોઈવાર એવું લાગે કે આ રોગ “ઈનફેક્શ” (INFECTION ) ના કારણે છે તો આ પ્રમાણે “બાયોપ્સી” કરતા ખરા રોગની પરખ થાય છે !
(૫) બીજા રોગો માટે લેવાતી દવાના કારણે હોય તો એવી દવા બંધ કરવી અગત્યનું છે !
(૬) જો “રબરના ગ્લોવ્સ”(RUBBER GLOVES ) કે “નીકલ”(NICKEL )ની એલર્જીના કારણે “કોન્ટાક્ટ ડરમાટાઈટીસ” (CONTACT DERMATITIS )  હોય તો એવી ચીજો શરીરથી દુર કરવાની રહે !

અંતે મારે કહવું છે કે>>>>ચામડીના રોગો અનેક કારણોસર હોય શકે….પણ, “એલર્જી” ( ) ઘણીવાર અગત્યનો ફાળો ભજવે છે !…અને, કોઈ રોગો સારવારથી સારા થઈ જાય..તો, કોઈક રોગો નાબુદ ના થઈ શકે પણ સારવારથી થોડી રાહત થઈ શકે….કોઈક રોગો “ચેપી” હોય (ખાસ કરીને વાઈરલ), એથી એ જાણી ડોકટરી સલાહો પ્રમાણે યોગ્ય કરવું રહ્યું …આ પોસ્ટમાં વર્ણન ઓછું પણ “પિક્ચરો”દ્વારા કંઈક સમજ આપવા મારો પ્રયાસ છે !

આશા એટલી જ કે આ પોસ્ટ સૌને ગમે !
આ પોસ્ટ સાથે “ડોકટરપૂકાર”રૂપી  પોસ્ટો પુરી થાય છે !
અને, “માનવ તંદુરસ્તી ” નામે આ છેલ્લી પોસ્ટ છે !
હવે પછી, નવા વિષયે પોસ્ટો હશે..તો, જરૂરથી વાંચવા પધારશો !

ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી

FEW  WORDS

Today, it is MONDAY OCTOBER, 25, 2010…. & this is the 2nd Post on HUMAN HEALTH from Sydney, Australia. The Post is another QUESTION-ANSWER Post & it is on SKIN DISEASES.
You had read a Post giving the INFO on Skin.
This Post describes some possible illnesses of Skin…..some skin lesions due to the INFECTIONS..some due to ALLERGIC REACTIONS…..some as a part of the SYSTEMIC DISORDERS.
The HISTORY from the Patient is very important for the DIGNOSIS of the SKIN CONDITION.
After giving the above details, the Post gives some BASIC TREATMENT.
I hope the PHOTOS accompanying the Post write-up may give better understanding of the different Skin Conditions.
Hope you like reading this Post.
Your Comments will be appreciated !

DR. CHANDRAVADAN MISTRY

ઓક્ટોબર 25, 2010 at 8:35 પી એમ(pm) 14 comments

માનવ તંદુરસ્તી (૨૨)…”ડોકટરપૂકાર”(૭)…એચ આઈ વી ઈન્ફેકશન અને એઈડ્સ

 

HIV structure

Papular cutaneous Kaposi’s Sarcoma

માનવ તંદુરસ્તી (૨૨)…”ડોકટરપૂકાર”(૭)

તમે “ઈમ્યુન્લોલોજી” ( ) યાને માનવ શરીર રક્ષણ વિષે પોસ્ટ વાંચી હતી !
એ પોસ્ટ તમે ફરી વાંચો..અને તમારી સમજ તાજી કરો !
તમે જાણશો કે આ “સીસ્ટમ” બરાબર કાર્ય ના કરે તો ઘણા જ રોગો હોય શકે !
બધા જ રોગો વિષે ચર્ચા કરવી અશક્ય છે…પણ આપણે “એચ આઈ વી ઈન્ફેક્શન ” અને “એઈડ્સ” ( ) વિષે ચર્ચાઓ કરીએ તો કેવું ?
તમોને ગમશે !

તો, સવાલો છે…>>>>

(૧) “એચ આઈ વી” એટલે શું ?…”એચ આઈ વી ઈનફેક્શન” અને “એઈડ્સ” ( ) વચ્ચે શું ફેર ?
(૨) કેવી રીતે જાણવું કે આ રોગ થયો છે ??
(૩) આ રોગ માટે સારવાર શું ???

અને, એના જવાબોરૂપે છે….>>>>>

“એચ આઈ વી” (H I V ) એક ” વાઈરસ” છે !
જ્યારે, આ વાઈરસ માનવીના પ્રવેશી, એના “સેલ્સ” (Cells )માં જઈ શરીરના “સેલ્સ” આ વાઈરસ સંખ્યામાં  ત્યારે આપણે કહીએ કે આ વ્યક્તિને “એચ. આઈ. વી. ઈન્ફેક્શન” (Hiv Infection ) થયું છે.
જ્યારે આ વાઈરસ સંખ્યામાં વધી, આ “સેલ્સ”ને પોતાનું કાર્ય ના કરવા ત્યારે એ વ્યક્તિમાં “એચ આઈ વી ડીઝીઝ” (HIV Disease ) યાને રોગ છે એવું કહેવામાં આવે.
જ્યારે આ રોગ કારણે “નોરમલી” ના થાય એવા રોગો સાથે થાય કે એના “ટી સેલ્સ” (T Cells )માંથી “સી ડી ફોર” (CD4 ) ૨૦૦થી નીચે થઈ જાય ત્યારે એ વ્યક્તિની “રક્ષણ શક્તિ” ઘણી જ ઓછી થઈ ગઈ હોય એવા સમયે આપણે એમ કઃઈએ કે આ વ્યક્તિને “એઈડ્સ” (AIDS ) થયો છે !
આ સમજ ઘણી જ અગત્યની છે !
હવે, આટલું જાણ્યા બાદ, આ વાઈરસ વિષે વધુ ચર્ચા કરીએ !
રોગીઓની સારવાર કરતા ડોકટરો “નવા જ લાગતા” રોગનું જાણ્યું …એ પર “રીસર્ચ” થવા લાગી…અને એક “નવું જ” વાઈરસ એવા રોગીમાં નિહાળવા લાગ્યા….”હ્યુમન” યાને માનવના શરીરની રક્ષણ કરતા “સેલ્સ”માં આ વાઈરસ પ્રવેશી,  હતી…. માનવ સેલ્સમાં હાની પહોંચાડતી …અને જ્યારે આ વાઈરસનું નામ આપવાનું થયું ત્યારે આ બધી જ વિગોતોને ધ્યાનમાં લેતા ” હ્યુમન ઈમ્યુનડેફીસીઅનસી વાઈરસ ” ( ) નામ આપવામાં આવ્યું…આ જાણકારી ૧૯૮૧માં થઈ હતી !..એ જાણકારી બાદ, અનેક નવું નવું જાણી માનવીએ એ રોગ માટેની સારવાર સારી કરી છે કે આજે આ રોગના રોગીઓ “નોરમલ” જીવન જીવી શકે છે !
જેમ અસલ વર્ષો પહેલા “ટીબી ” કે “લેપ્રસી” કે “સીફીલીસ” જેવા રોગોના દર્દીઓને ” તીરસ્કાર યાને “સોસીઅલ સ્ટીગમા” (Social Stigma ) સાથે જોવામાં આવતા તે પ્રમાણે શરૂઆતમાં આ રોગના દર્દીઓએ આવું જ સહન કરવું પડ્યું હતું !…..અહી જે સંજોગો સાથે દર્દીઓ જોવા મળતા એના કારણે આવું હ્શે..પણ, ખરેખર તો “અજ્ઞાનતા” અનું કારણ હતું !…..”ગેય” વ્યક્તિઓમાં કે “ડ્રગ એડીક્ટ્સ”(Drug Addicts ) માં વધારે જણવા મળતું … “મ્યુકોસા બ્રેકડાઉન” (Mucosa Breakdown ) અને ડ્રગ લોહીમાં લેવા ખરાબ “નીડલ્સ” (Needles ) વપરાતી તે એ રોગ થવાનું  ખરૂં કારણ હતું ..ત્યારબાદ, એ રોગ અનેકમાં જોવા મળતો ….અને, “એજ્યુકેશન”(Education )ના કારણે માનવ જાતીએ આ રોગનો સ્વીકાર કર્યો છે એ “સોસીયલ સ્ટીગમા” (Social Stigma ) હવે ધીરે ધીરે દુર થતો જાય છે !
આજે, વિશ્વમાં ૩૦ મીલીઅન( આ “ઈનફેક્શન”ના દર્દીઓ છે….એમાંથી અનેકને “એઈડ્સ” છે !
સવાલ રહે…”એચ. આઈ. વી. ” () ઈનફેક્શન કેવી રીતે થઈ શકે ?>>>>
જયારે કોઈ રોગી હોય અને એના “બોડી ફ્લુઈડ્સ ” (Body Fluids ) દાખલારૂપે ” લોહી, સીમેન, વેજાઈનલ ફ્લુઈડ, અને સ્ત્રીનુ બ્રેસ્ટ મીલ્ક (Breast Milk )  જો બીજી વ્યક્તિના લોહીમાં પ્રવેશ કરી શકે ત્યારે જ બીજી વ્યક્તિને એવો રોગ થાય !
આ વાઈરસ મોની મ્યુકોસા (Mucosa ) આનસ કે સેક્ષ ઓરગન્સ (Anus or Sex Organs )  કે “બ્રોકન સ્કીન (Broken Skin ) મારફતે લોહીમાં પ્રવેશ કરી શકે છે !
તો, રોગ થવાના કારણો….>>>
(૧) ડ્રગ એડીક્ટ દર્દીઓ એકબીજાની “નીડલ” (Needles ) વાપરે એથી .
(૨)  “અન પ્રોટેક્ટેડ સેક્ષ” (Unprotected Sex ) ના કારણે,
(૩) ઉપ્રરમા બે મુખ્ય કારણો સિવાય….
>>>ઈન્ફેક્ટેડ માતાઓના “બ્રેસ્ટ મીલ્ક”(Breast Milk )  દ્વારા…આ હવે ધીરે ધીરે ઓછું થાય છે ..”એજુકેશન”ના લીધે !
>>>રક્ત દાન યાને “બ્લડ ડોનેશન” દ્વારા..આ પહેલા થતું ..હવે તો “સ્ક્રીનીન્ગ” (Screening ) બહું સારી રીતે થાય છે એટલે આ શક્યતા રહી નથી !
>>>રોગીના શરીરે “વુન્ડ” (Wound ) હોય ત્યારે એનું લોહી હાથમાં ઝખમ હોય અને “ગ્લોવ્સ” (Gloves ) પહેર્યા ના હોય તો આ શક્યતા રહે ..પણ હવે તો “હાઈજીનીક “(Hygienic ) કાળજી લેવાના કારણે અસંભવ રહે છે !

અહી અગત્યનું કહેવાનું રહે આ રોગ વિષે જે ખોટી માન્યતાઓ છે એ દુર કરવાની રહે !..અને તમે જાણો કે >>>>

તમોને  નીચે ઉલ્લેખ કર્યો તેનાથી આ રોગ ના હોય શકે …..>>>
>>>રોગીને પકડવાથી કે એને ભેટવાથી યાને “હગ” (Hug ) કરવાથી રોગ ના હોય શકે !
>>> રોગીના વાસણો કે ટેલીફોન પકડવાથી રોગ ના થાય !
>>>પબલીક બાથ્સ કે સ્વીમીન્ગ પુલ્સ (Public Bath or Swimming Pool ) વાપરવાથી આ રોગ ના થાય !
>>>માંકડ કે બીજા “બગ્સ” (Bed Bugs or other Bugs ) કરડવાથી આ રોગ ના થાય !
માટે આવા રોગીઓથી દુર ના ભાગો…એમના પર સહનુભુતી દર્શાવો..મદદરૂપ થાઓ !
હવે, સવાલ રહે …આ રોગના ચિન્હો યાને “સીમ્ટમ ” ( SYMPTOMS ) શું ??
આ જવાબ આપું તે પહેલા આ રોગનો “કનફર્મ ડાયાનોસસ ” (Confirmed Diagnosis ) ક્યારે હોય તે જાણીએ !
પ્રથમ તો શરીરમા છે કે નહી તે જાણવા માટે “એચ. આઈ. વી . ટેસ્ટ ” (HIV Test ) કરવાની જરૂર પડે..આ ટેસ્ટ લોહીમાં આ વાઈરસની સામે “એન્ટીબોડીસ ” (Antibodies ) છે કે નહી તે બતાવે…આ ટેસ્ટ જુદી જુદી રીતે કરવામાં આવે પણ એક ટેસ્ટ …”એલીસા ટેસ્ટ”(ELISA TEST).
જેનું પુરૂ નામ છે ” એનઝાય્મ લીન્ક્ડ ઈમ્યુઅનોસોરબન્ટ એસે (ENZYME- LINKED IMMUNOSORBENT ASSEY )
એકવાર, આ ટેસ્ટ “પોઝીટીવ” (Positive ) હોય તો એની સાથે  “સીડી ફોર કાઉન્ટ” (CD4 ) ટેસ્ટ પણ કરવામાં આવે..જેથી રોગ હોય તો એવા સ્ટેજમાં છે તે જાણી શકાય..અને જો કાઉન્ટ ૨૦૦થી નીચે હોય તો એને “એઈડ્સ” (AIDS ) છે એવું કહી શકાય.
આ અગત્યનું છે !
આ રીતે રોગ છે એ જાણી શકાય…
પણ,…..આ રોગના ચિન્હો પહેલા પહેલા રોગની ઓળખ ના આપી શકે..અને જ્યારે પાછળથી વાઈરસ વધી જાય ત્યારે જ આ રોગ પારખી શકાય !
તો, રોગના “સીમટ્મ્સ” (SYMPTOMS ) જાણીએ>>>>
(૧) ઘણા માણસોના શરીરમાં આ વાઈરસ પ્રવેશે ત્યારબાદ, એ નોરમલ હોય અને ઈનફેક્શન છે તે જાણી પણ ના શકાય..શંકાઓ હોય અને ટેસ્ટ કરતા જ જાણ થાય!
(૨) કેટલાક લોકોને આ વાઈરસ શરીરમાં ગયા બાદ, થોડા દિવસો કે થોડા અઠવાડીઆ બાદ, “ફ્લુ જેવા સીમ્પટમ્સ” (Flu like Symptoms ) થાય..જેમ કે તાવ,…થાક લાગવો…માથાનો દુઃખાવો થવો…તો કોઈને ગળાના “લીમઅ નોડ્સ” (Lymph Nodes )મોટા થઈ જાય
આટલું થયા બાદ, બધુ જાણે સારૂં હોય એવું લાગે !
(૩) આ “ઈનફેક્શન” થયા બાદ, કોઈવાર મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી કાઈ ના પણ થાય..પણ શક્યતા એ કે ધીરે ધીરે, જુદા જુદા ચિન્હો જોવા મળે….
>>>વાઈરસ “સેલ્સ”માં વધે..ધીરે ધીરે, શરીરની “ઈમ્યુન સીસ્ટમ” બરાબર કામ કરી ના શકે
>>>આ વાઈરસ શરીરના પ્રથમ રક્ષણ માટે જરૂરીત સેલ્સ યાને “સીડી ફોર સેલ્સ” ( ) ને મારે
>>>>એકવાર, આ રક્ષણ કરતી સીસ્ટમ નબળી બને એટલે નીચેનું હોય શકે…..
(૧) શક્તિ બરાબર ના રહે (No Energy)
(૨) વજન ઓછું થાય (Weight Loss)
(૩) ઘણીવાર તાવ અને પરસેવો થવો (Frequent FEVERS & SWEATING)
(૪)ઈસ્ટ કે ફન્ગલ ઈનફેક્શન ઘણીવાર, થાય ત્યારે જલ્દી સારૂં ના થાય (Yeast /Fungal Infection)
(૫)ઘણીવાર ચામડી પર “રેશ” (SKIN RASHES)
(૬)  યાદશક્તિ ગુમાવવી (MENTALCONFUSION & FORGETFULNESS)
(૭) મો તેમજ જેનાઈટલ કે એનલની જ્ગ્યાએ “હરપીઝ ઈનફેક્શન” થવા (MOUTH/GENITAL/ANAL SORES)
અને જ્યારે “સીડીફોર સેલ કાઉન્ટ” ( ) ૨૦૦થી નીચે જતા “એઈડ્સ” ( ) થાય ત્યારે>>>>
જે આમ ના થાય તેવા “ઓપચ્યુનીસ્ટ્ક ઈન્ફેક્શન્સ” (Opportunistic Infections)  થાય અને શરીરના અનેક ઓરગન્સ (Organs ) ને અસર પડે !
જેથી ચિન્હો હોય શકે>>>>
(૧) ઉધરસ તેમજ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Cough/Shortness of Breath )
(૨) ખેંચ કે શરીરનું “બેલન્સ” ના રહેવું (Seizures & Imbalance)
(૩) ખોરાક ગળવામાં તકલીફો (Difficulty of Swallowing)
(૪) મનમાં ગુંચવાય અસમજ અને યાદશક્તિ ના રહે (Mental Confusion & Forgetfulness)
(૫) ઘણીવાર ઝડા થવા (Frequent Diarrhea)
(૬) તાવ ફરી ફરી (Frequent Fevers)
(૭) આંખે અંધારા ( Blurred Vision)
(૮) ઉલટી કરવા જવું કે ઉલટી થવી (Nausea & vomiting & Abdominal Pains)
(૯) થાક લાગવો અને વજન ઓછું થવું ( Fatigue & Weight Loss)
(૧૦) માથાનો દુઃખાવો અને સાથે ગરદનમાં દુઃખવો (Headaches & Neck Stiffness)
(૧૧) બેભાન થઈ જાવું (COMA)
(૧૨) ઉપરના ચિન્હો સાથે આ રોગ સાથે જ હોય શકે એવા રોગો ….
>>>”કપોસીસ સારકોમા” (KAPOSIS SARCOMA )
>>>”લીમ્ફોમાસ” (LYMPHOMAS )
>>>”સરવાઈકલ કેન્સર ” ( CERVICAL CANCERS)
હવે, આપણે આ રોગની સારવાર વિષે ચર્ચા કરીએ …..>>>
એકવાર, શરૂઆતમાં આ રોગ માટે દવાઓ ના હતી ….આજે અનેક નવી નવી દવાઓ છે ..અને નવી શોધો તતી રહે છે !
આ બધી જ દવાઓના નામો કહેવા તો અસંભવ, પણ ટુંકાણમાં સમજ આપવા પ્રયત્ન કરીશ.
આ “એચ.આઈવી વારસ્ર”ને મારે એવી જુદી જુદી ફેમીલીની “એન્ટીવાઈરલ” (ANTIVIRAL ) દવાઓ હોય છે..નવી દવાઓ વધારે અસર કરે તેવી પણ હોય છે…એક દવા બરાબર કામ ના કરે ત્યારે બીજી વધારે અસર કરે…બે દવાઓ એક સાથે ઘણીવાર આપવામાં આવે છે..આ બધી જ દવાઓ મોંઘી હોય છે….આથી અનેક “ચેરીટેબલ ઓરગનાઈઝેશ્ન્સ” (CHERITABLE ORGANISATIONS ) ગરીબ દેશોના દર્દીઓને સહકાર આપે છે..આ એક આનંદની વાત છે !
(૧) “રીવર્સ ટ્રાન્સ્કીટેઈસ ઈનહીબીટર્સ (REVERSE TRANSCIPTASE INHIBITORS)
(અ) ન્યુક્લોસાઈડ/ન્યુક્લોટાઈડ રીવર્સ ટ્રાન્સ્ક્રીપટેઈસ ઈનહીબીટર્સ(NUCLOSIDE/NUCLEOTIDE Reverse Transcriptase INHIBITORS )
દાખલારૂપે….
>>>કોમ્બીવીર ( COMBIVIR)
>>>રેટ્રોવીર (RETROVIR)
>>>એપીવીર (EPIVIR)
(બ) “નોન-ન્યુક્લોસાઈસાઈડ રીવર્સ ટ્રાન્સ્ક્રીપટેઈસ ઈનહીબીટર્સ (NON-NUCLEOTIDE Reverse Transcriptase INHIBITORS)
દાખલારૂપે….
>>>સસ્ટીવા (SUSTIVA)
>>>વાઈરામ્યુન ( VIRAMUNE)
(૨) “પ્રોટીએસ ઈનહીબીટર્સ (PROTEASE INHIBITORS)
દાખલારૂપે….
>>>વાઈરાસેપ્ટ (VIRACEPT )
>>>પ્રીઝીસ્ટા (PREZISTA)
(૩) “ફ્યુઝન ઈનહીબીટર્સ (FUSION INHIBITORS)
દાખલારૂપે…ફ્યુઝેઓન (FUZEON)
(૪) “એન્ટ્રી ઈનહીબીટર્સ (ENTRY INHIBITORS)
દાખલારૂપે…
>>>મેરાવાઈરોક (MERAVIROC)
(૫) “ટ્ન્ટેગ્રેઈસ ઈનહીબીટર્સ (INTEGRASE INHIBITORS )
દાખલારૂપે…
રાલ્ટેગ્રાવીર (RALTEGRAVIR)
આ બધી જ વાયરસને મારે એવી દવાઓ વાઈરસની અંદર જુદી જુદી જગ્યાએ કામ કરી એની અસર કરે છે, અને તે પ્રમાણે જુદા જુદા નામો છે..આ બધા નામો યાદ કરવાની વાત નથી …ફક્ત તમોને ખ્યાલ આવે કે આજે અનેક દવાઓ સારવાર માટે છે !
આ દવાઓ સિવાય..”.વિક્સીન”(VACCINE ) તેમજ અન્ય શોધો દ્વારા…તેમજ “એજ્યુકેશન” (EDUCATION ) દ્વારા આ રોગ એક દિવસ નાબુદ હોય શકે….પણ તે પહેલા, ઘણું જ કરવાનું બાકી છે !
આશા છે કે આ “ઝલકરૂપી” માહિતી દ્વારા તમો “એચ.આઈ.વી ઈનફેક્શન” કે “એઈડ્સ” (HIV INFECTION or AIDS ) ને વધુ સમજી શક્યા હશો….જો એ પ્રમાણે શક્ય થયું તો હું એમ માનીશ કે મરી એક ઈચ્છા પુર્ણ થઈ !
આ પોસ્ટ ગમે તો “બે શબ્દો”રૂપી જાણ કરવા વિનંતી !
>>>ડો. ચંદ્રવદન

FEW  WORDS

Today, it is Thursday and it is October, 21, 2010.
I am at Sydney, Australia to see my Grandson…our 1st Grandson !
This is the 1st ever Post published from Australia..& NOT from U.S.A.
This Post is a Question-Answer Post on Health…& the Topic is “H. I. V.. INFECTION”  and the late Stage of this Disease called ” A. I. D. S. ”

The Post gives the Informations about ” What is this DISEASE.”….How to RECOGNISE or DIAGNOSE this…..and about the TREATMENT.
It also removes the MYTHS & FEARS about this Disease ,…..This is VERY IMPORTANT !

I hope you like this Post !

DR. CHANDRAVADAN MISTRY

ઓક્ટોબર 21, 2010 at 1:21 એ એમ (am) 12 comments

માનવ તંદુરસ્તી (૨૧)…”ડોકટરપૂકાર”(૬)…ડાયાબીટીસના રોગ વિષે !

 

 
 
 

 
 
 File:Illu pancrease.svg
 
 
picture islets of langerhans
 
 

માનવ તંદુરસ્તી (૨૧)…”ડોકટરપૂકાર”(૬)

તમે “તંદુરસ્તી”ની પોસ્ટોમાં “એન્ડોક્રીન સીસ્ટમ” વિષે વાંચ્યું !
 
અનેક “હોર્મોન્સ” જે પ્રમાણે કાર્ય કરે તે જાણ્યું !
 
એ “હોર્મોન્સ” જો બરાબર કાર્ય ના કરે તો, અનેક રોગો થવાની શક્યતા રહે !
 
બધા જ રોગો વિષે એક પોસ્ટ દ્વારા કહેવું અશક્ય ….આજે આપણે “ડાયાબીટીસ” રોગ વિષે ચર્ચા કરીએ !
 

તો…સવાલ હોય>>>>>

ડાયાબીટીસ”નો રોગ એટલે શું ?
 
શા કારણે આ રોગ થાય ??
 
રોગ છે એ કેવી રીત જાણી શકાય? એના ચિન્હો શું ???
 
આ રોગની સારવાર વિષે માહિતી આપશો ???? 
 
ડાયાબીટીસના રોગ વિષે !

અને….જવાબ “ડોકટરપૂકાર”રૂપે છે>>>>

 

સવાલોના જવાબ આપું તે પહેલા, થોડી ચર્ચા !
 
આજ “મેડીકલ હેવાલો” આધારીત, “ડાયાબીટીસ”ની બિમારી જાણે વિશ્વમાં વધતી જાય છે !
ભારતમાં અને પરદેશમાં રહેતા ભારતીજનોમાં આ રોગ અનેક હોય એવું જાણવા મળે.
અને, અમેરીકાના રહીશોમાં પણ આ રોગ જાણે વધી રહ્યો છે એવા સમાચાર જાણવા મળે છે.
અરે, દુઃખભરી વાત તો એ કે આજે નાના બાળકોમાં પણ આ રોગ પારખવામાં આવે..ખાસ કરીને જેમનું વજન વધારે હોય યાને જેઓ “ઓબીસ” ( ) હોય તેઓને આ રોગ હોય છે !
 
હવે, પ્રથમ સવાલ લઈએ ….”ડાયાબીટીસ” રોગ એટલે શું ?
 એના જવાબરૂપે ….
 
જ્યારે  ખોરાક ખાધા પછી  માનવીના શરીરના “પેનક્રીઆસ” જરૂરત પ્રમાણે “ઈનસુલીન” હોર્મોન્સ બનાવી ના શકે, અને જેના કારણે, લોહીમાં સુગર યાને “ગ્લુકોસ”(GLUCOSE ) જે “નોરમલ” રહેવો જોઈએ તેના કરતા વધારે હોય ત્યારે “ડાયાબીટીસ”નો રોગ થયો એવું કહેવામાં આવે.
 
લોહીમાં “નોરમલ” ગ્લુકોસ લેવલ કેટલું ? ….ભુખ્યા પેટે લોહીનો “ટેસ્ટ” કરો તો એ ૧૦૦ mg(100mg) કે છું હોય….અને ખાધા બાદ તપાસતા એ ૧૪૦ mg(140mg)નજીક હોય.
જ્યારે, લોહીમાં વધારે “ગ્લુકોસ” ભ્રમણ કરે ત્યારે..એ લોહી કિડનીમાંથી પસાર થાય ત્યારે પેશાબ સાથે શરીર બહાર આવે…એથી પહેલા લોહીની “ટેસ્ટ” જલ્દી અને સરળતાથી  થઈ ના શકતી ત્યારે “ડાયાબીટીસ”ના રોગને જાણવા “યુરીન યાને પેશાબ”ને તપાસવામાં આવતો…..એવા સમયે “ડાયાબીટીસ”ની શરૂઆત જ થઈ હોય તે જાણી શકાતું નહી.
 
હવે, સવાલ બીજા..”આ રોગ થવાના કારણો શું છે? ” ના જવાબરૂપે…>>>> 
 
એટલું જાણીએ કે જ્યારે શરીરનું “પેનક્રીઆસ” જરરૂત પ્રમાણે “ઈનસુલીન” બનાવી ના શકે ત્યારે “ડાયાબીટીસ” થાય…પણ, આવું શા માટે થાય ? આ જાણકારી માટે “રીસર્ચ” ચાલું જ છે…અત્યાર સુધી ઘણું જાણ્યું છે….તેમાં વંશવેલાનો ફાળો..કે “જિન્સ” (GENES) માં ખરાબી કે કોઈવાર “ઈનફેક્શન કે “ટોક્ષીન” (INFECTION or TOXINS ) નો ફાળો પણ જાણવા મળ્યો છે….ખરૂં કારણ એક કે અનેક કારણો થકી આ રોગ???…પણ આ રોગને વધુ જાણવાના પ્રયાસોમાં અનેક “રીક્ષ ફેક્ટર્સ” (RISK FACTORS ) જાણવા મળ્યા છે તે પર ધ્યાન આપવા “ડોકટરી સલાહો” હોય છે ! તે હવે આપણે વિગતે જાણીએ…>>
 
(૧) ફેમીલી કે વંશવેલાના કારણે( FAMILY INHERITENCE)
 
કોઈને “ડાયાબીટીસ ” હોય ત્યારે આપણે વધુ તપાસ કરા જાણીએ કે એના પરિવારમાં કે નજીકના સગામાં આ રોગ હોય છે. ….માતા કે પિતાને જો આ રોગ હોય તો એ રોગની શક્યતા બાળકોમાં વધે…ફક્ત એક હોય તો ૫૦ ટકા..અને જો બન્નેને હોય લગભગ ૧૦૦ ટકા…..પણ, કોઈવાર બાળકમાં રોગ ના આવે ત્યારે ત્યારે એ “સ્કીપ” ( ) થયો એવું કહેવાય..કોઈવાર, માતપિતામાં રોગ ના હોય છતાં બાળકમાં રોગ..તો કારણ ??..કદાચ, એના દાદા દાદીના વંશમાં હશે એવું પણ હોય શકે !
 
(૨) માનવીના “જિન્સ” (GENES ) માં વાંધો
 
રોગીઓના “જિન્સ” વિષે “રીસર્ચ” થઈ છે અને હજું ચાલુ છે …કોઈવાર કોઈ “જિન” પર ખરાબી જાણવા મળી છે …આનું શું કારણ જો જાણી શકાય તો સારવાર કરવામાં જરૂર ફાયદો હશે !
 
(૩) “ઓટોઈમ્યુનીટી” (AUTO IMMUNITY )
 
“ડાયાબીટીસ”ના રોગને બે વિભાગમાં નિહાળવામાં આવે છે ….”ટાઈપ વન” (TYPE 1  ) અને ” ટાઈપ ટુ” (TYPE 2 ) 
જે “ટાઈપ વન ડાપાબીટીસ” હોય તે નાના બાળકોમાં જોવા મળે છે …અહી જાણકારી પ્રમાણે  શરીરમાં “ઈનસુલીન” બની ના શકે કારણ કે એનું શરીર “ઓટો એન્ટીબોડીસ” (AUTO ANTIBODIES ) બનાવે …આ કારણ “ટાઈપ 2 ડાયાબીટીસ” માટે ના  લાગું પડે !
(૪) “વાઈરલ ઈનફેક્શન્સ” ( VIRAL INFECTIONS)
અત્યારની જાણકારી પ્રમાણે, જ્યારે કોઈને “કોક્ષાકી-બી વાઈરસ ઈનફેક્શન”(COXSACKIE B VIRUS INFECTION હોય ત્યારે તેને “ડાયાબીટીસ” રોગ થાય છે ..આ વાઈરસ પેનક્રીઆસના “બીટા સેલ્સ” (BETA CELLS ) જે “ઈનસુલીન” ( INSULIN) બનાવે તેને મારી નાંખે …આ કારણે રોગ થયાનું જાણમાં છે !
આ વાઈરસ સિવાય બીજા પણ હોય તો ??
(૫) “બેક્ટેરીઅલ ઈનફેક્શન” કે “ટોક્ષીનની અસર”  ( BACTERIAL INFECTIONS & TOXINS)
 આ વિષે પણ કોઈવાર, રોગ થયાનું જાણ્યાનું છે…..શંકાઓ છે ..ભવિષ્યમાં કાંઈ વધુ જાણવા મળી શકે !
ઉપરના કારણો  સિવાય…અનેક “રીક્ષ ફેક્ટરો” (RISK FACTORS ) નો ફાળો હોય તે જાણવાનું અગત્યનું છે !…આ માટે માનવી “કંટ્રોલ” કરી શકે અને રોગની સારવારરૂપે હોય શકે છે !
(૧) ખોરાક યાને ” ડાયટ “( DIET)
ડાયાબીટીસની સારવાર માટે શૂ ખવું કે કેટલું ખાવું એ અગત્યનું છે.
જે ખોરાકોમાં “કારબોહાડ્રેટ્સ” (CARBOHYDRATES ) વધારે હોય તેવા ખોરાકમાં લેવાથી લોહીમાં ખાંડ યાને “સુગર”નું પ્રમાણ વધે ….એથી સલાહો છે કે આવી કાળજી લેવી જોઈએ !
(૨) ચાલવું કે કોઈ “એક્ષરસાઈઝ”  (EXERCISES )
ખોરાક ઓછો કે વધારે હોય પણ કાંઈ જ કાર્ય કરતા ના હોય તો એમાંથી “શક્તિ” ના બનતી હોવાના કારણે લોહીમાં “સુગર” વધારે રહે ! …તો, ડાયાબીટીસના “કન્ટ્ર્રોલ” માટે ચાલવું કે અન્ય “એક્ષરસાઈઝ” કરવાનું કાર્ય પણ અગત્યનું છે .
(૩) વજનમાં વધારો યાને “ઓબેસીટી ” (OBESITY )
જ્યારે સુગર શક્તિ માટે વપરાય નહી ત્યારે એ શારીરમાં ચરબી કે “ફેટ” (FAT ) રૂપે ભેગી થાય..શરીર્નું વજન વધે. ….અને, જ્યારે આ પ્રમાણે થાય ત્યારે, “ઈનસુલીન” જે પ્રમાણે કાર્ય કરે તેમાં તકલીફો ઉભી થાય…અને, સારવાર હોવા છતાં રોગનો જોઈએ તેવો “કન્ટ્રોલ” ના હોય શકે !આથી જ દર્દીઓને વજન ઓછું કરવાની સલાહો હોય છે .
(૪) ચિન્તાઓ અને “ઈમોશનલ સ્ટ્રેસીસ” (EMOTIONAL STRESSES )
‘ચિન્તા ‘ એ અનેક રોગોનું મૂળ હોય છે..તે પ્રમાણે, “ડાયાબીટીસ” માટે પણ ફાળો ભ્સ્જવે…એથી એ દુર કરવા માટે સલાહો હોય છે …જીવનના “સ્ટ્રેસીસ” (STRESSES ) શરીર અંદરનું “વાતાવરણ” બદલે છે ..જુદા જુદા “હોર્મોન્સ” બને એના કારણે “ઈનસુલીન”ની અસર કમ થાય.
(૫) ધુમ્રપાન યાને “સ્મોકીન્ગ” (SMOKING )
“સ્મોકીન્ગ” ની ખરાબ અસર અનેક રોગો પર હોય શકે તે પ્રમાણે ડાયાબીટીસ માટે !…આ ટેવ છોડી દીધા બાદ, ડાયાબીટીસનો “કન્ટ્રોલ” સારો હોય શકે એવા પુરાવા ઘણા છે !
(૬) માનવીની ઉંમર યાને “એઈજ” (AGE )
 ઉપરના પાંચ માટે માનવ “કન્ટ્રોલ” કરી શકે..પણ ઉંમર પર એનો કાબુ નથી !..જેમ જેમ ઉંમર વધે તેમ તેમ ડાયાબીટીસ થવાની શક્યતાઓ વધે…એથી જે કોઈને આ રોગ ના હોય તો પણ ઘડપણ નજીક આવે તેમ આ રોગની શક્યતા વધે એ જાણી કાંઈ સારૂં ના લાગે ત્યારે કે “રુટીન ચેક”માં લોહીમાં “સુગર”કેટલી છે જાણવું અગત્યનું છે !
(૭) પ્રેગન્ન્સી સાથે “ગેસ્ટેશનલ ડાયાબીટીસ” (GESTATIONAL DIABETES)
જ્યારે સ્ત્રી ગર્ભવતી હોય ત્યારે એના શરીરમાં “હોર્મોન્સ”નું વાતાવરણ બદલાય છે..એના કારણે લોહીમાં સુગર વધે છે અને કોઈને ડાયાબીટીસ થાય તેને આ નામે ઓળખ આપી છે !
(૮) કૉઈ દવાઓ લેવાના કારણે (SIDE EFFECTS of some DRUGS)  
ખેંચ યાને “સીઝર્સ” (Seizures )ની દવા “ડાઈલાન્ટીન” (DILANTIN ) ..તેમજ અન્ય કારણે “સ્ટેરોઈડ્સ” (STEROIDS ) દવાઓ ડાયાબીટીસ કરે છે
(૯) કોઈ “જેનેટીક” રોગો (GENETIC FACTORS) 
કોઈક “જેનેટીક” (Genetics ) રોગો સાથે ડાયાબીટીસ જોવા મળે છે દાખલારૂપે…”ડોન્સ સીન્ડ્રોમ” (Downs Syndrome )…”ટરનર સીન્ડ્રોમ” ( Turner Syndrome)
ડાયાબીટીસ રોગ ના ચિન્હો યાને “સીમ્ટ્મ્સ” (SYMPTOMS )  કેવા હોય ?
આ સવાલનો જવાબ આપતા પહેલા, આપણે જાણીએ બે જાતના જુદા જુદા નામે ડાયાબીટીસને !
(૧) “ડાયાબીટીસ ટાઈપ વન”(DIABETES TYPE 1)
આવા રોગને “ઈનસુલીન ડીપેન્ટ્ડન્ટ ડયાબીટીસ” (INSULIN DEPENDENT DIABETES ) કે “જુવેનાઈલ ઓનસેટ ડયાબીટીસ” (JUVENILE ONSET DIABETES ) કહેવામાં આવે છે….અહી નાના બાળકોમાં આ રોગ હોય
અહી,શરીર પોતાની સામે જ “ઓટોએન્ટીબોડીઝ” (AUTOANTIBODIES ) બનાવે, અને જે પેનક્રીઆસના જે સેલ્સ(CELLS ) “ઈનસુલીન” બાનવતા હોય તેને કામ ના કરવા દેય….આ પ્રમાણે હોવાના કારણે બહારથી “ઈનસુલીન “ઈનજેક્સન”થી આપવાની જરૂર પડે!
(૨) “ડાયાબીટીશ ટાઈપ ટુ”(DIABETES TYPE 2)
આ ડાયાબીટીસને ” નોન ઈનસુલીન ડીપેન્ડન્ટ ડાયાબીટીસ મેલીટસ” (NON INSULIN DEPENDENT DIABETES MELLITUS )  અગર  ” એડ્લ્ટ ઓનસેટ ડયાબીટીસ મેલીટસ ” (ADULT ONSET DIABETES MELLITUS ) કહેવામાં આવે છે…અહી દર્દીનું પેનક્રીઆસ ઈનસુલીન તો બાવી શકે પણ જરૂરત પ્રમાણે ના કરી શકે….એનું કારણ એ કે એના ઈનસુલીન બનાવતા સેલ્સ મરણ પામે કે ઓછા રહે ….જે વ્તક્તીને આ રોગ ના હોય પણ મોટી ઉંમર થતા રોગ જણાય છે…મુખ્ય ભાગે, ડાયાબીટીસના દર્દીઓ  હોય તેઓને આ ટાઈપના રોગના હોય છે !…દવાઓ પહેલા ..અને ત્યારબાદ, ઈનસુલીન સારવાર માટે હોય છે.
 
હવે, રોગના “સીમ્ટમ્સ” ( ) જાણીએ>>>>( SYMPTOMS of DIABETES)
  
(૧) ઘણીવાર પેશાબ કરવા જવું ( Polyuria)
(૨) વધારે તરસ લાગવી (Increased Thirst )
(૩) વધારે ભુખ લાગવી (Polyphagia )
(૪) શરીરનું વજન ઘટવું (Loss of Body Weight )
(૫) જલ્દી થાક લાગવો (Tiredness)
(૬)મસલ્સ કઠણ થઈ ખેંચવા (Muscle Cramps)
( ૭) રાત્રીએ ઘણીવાર પેશાબ કરવા ઉઠવું (Nocturia)
(૮) આંખે ઝાંખુ દેખાવું ( Blurred Vision)
(૯) પેટમાં દુઃખવું ,,ઉલટી થવી (Abdominal Pain & Vomiting)
(૧૦) હાથ/પગે ઝંઝણી થવી કે બહેર મારી જવી (Numbness & Tingling of Hands & legs)
ઉપરના ચિન્હો સાથે….
(૧) બરાબર પાણી ના પીવાથી “ડીહાઈડ્રેશન (DEHYDRATION )  કારણે બ્લડ પ્રેસર ઓછું થવું (HYPOTENSION) અને પડી જવું
(૨) રાત્રીએ બરાબર ના સુવાથી દિવસમાં બેચેની…કાર્યમા બરબર ધ્યાન ના અપાય (Lack of Sleep..and Difficulty to concentrate )
(૩) વાગ્યું હોય ત્યારે જલ્દી સારૂં ના થવું  …”ઈનફેક્શન” (INFECTION ) થઈ પાકવું
(૪) ઘણીવાર પેશાબનું “ઈનફેક્શન” થાવું (Frequent Urine Infections)
આ બધું જ ધીરે ધીરે થતું હોય ..ઘણીવાર “કાઈ નથી” કહી એના પર વધારે વિચારો ના કરવાના કારણે રોગ છે કે નહી એની જાણ મોડી થાય છે.
અને રોગ છે અની જાણકારી ના હોય તો…લોહીમાં “સુગર” કોઈવાર ખુબ જ વધી જવાથી વ્યક્તી “બેભાન” (COMA ) પણ થઈ શકે !..કૉઈવાર આવી ઘટના થાય ત્યારે જ રોગની જાણ થાય.
કોઈવાર…..પગે કે હાથે વાગ્યું હોય અને “ચાંદુ” થયું હોય અને એ પાકે કે સારૂં નાથાય ત્યારે ડોકટર પાસે જતા, રોગ પરખાય !( Non Healing of Wounds)
 
હવે,…છેલ્લો સવાલ રહે….આ રોગની સારવાર યાને “ટ્રીટમેન્ટ” (TREATMENT ) શું ???…>>>>>
તો, એના જવાબરૂપે…..>>>
  
પ્રથમ દર્દીએ સ્વીકારવાનું રહે કે આ રોગ જીવનભરનો છે ! ( Diabetes is a LIFE LONG DISEASE )
સારવાર કે કાળજી લેવાથી રોગને ધીમો (SLOW DOWN ) કરી શકાય, અને એ રોગથી થતા “કોમ્પ્લીકેશન્સ”(COMPLICATIONS ) જલ્દી ના થાય એવા પગલાઓ લઈ શકાય…અને સારવારથી સર્વ જીવન જીવે તેવું જીવન જીવી શકાય (NORMAL LIFE)
 
(A)રોગ સારો થાય તે માટે મદદરૂપ થતા કર્યો ( SUPPORTIVE THERAPY or CARE )
 
આ ઘણી જ અગત્યની વાત છે !
(૧) આ રોગના દર્દીએ રોગ કેવી રીતે થાય વિગેરેનું જણવું અગત્યનું છે આ જ્ઞાન આપવાની પહેલી ફરજ ! (PATIENT EDUCATION) 
(૨) કેવો અને કેટલો ખોરાક યોગ્ય કહેવાય તેના પર ધ્યાન આપવું (DIETARY ADJUSTMENTS )
(૩) ચાલવું કે કોઈ કસરત કરવી (WAKING & EXERCISES )
(૪) વજન વધારે હોય તો ઓછું કરવાની સલાહો (REDUCTION in OVERWEIGHT )
(૫) ચિન્તાઓ દુર…”સ્ટ્રેસીસ” (STRESSES) ના રાખવા માટે પ્રયાસો…જેમ કે “મેડીટેશન” ( MEDITATION )
(૬) સીગારેટ પીતા હોય તો એ ટેવ છોડવાની સલાહ( To quit SMOKING)
(૭) પગો/હાથોની સંભાળ…કાઈ પગે વાગે નહી(HAND /FOOT CARE) …ચામડી મુલાયમ રહે તે માટે “ક્રીમ” (CREAM)
ઉપરની સંભાળ સાથે….ડાયાબીટીસ સાથે થતા રોગો માટે સારવાર પણ અગત્યની છે !
(૧) “હાઈ બ્લડ પ્રેસર ” (HIGH BLOOD PRESSURE)) હોય તો એ માટે દવાઓ
(૨) લોહીમાં “કોલેસ્ટ્રોલ” (CHOLESTEROL)  ) વધેલો હોય તો તે માટે સારવાર
(૩) હ્રદયની “કોરોનરૉ આરટરી”( CORONARY ARTERIES) સાંકડી થઈ હોય તે માટે સારવાર
 
(B) રોગના માટે “મેડીકલ ટ્રીટમેન્ટ ” ( MEDICAL TREATMENT)
 
અહી, આપણે “ટીકડી” (Tablets ) રૂપે મોથી લેવાય એવી દવાઓ …અને “ઈનસુલીન ” વિષે ચર્ચા કરવાની રહે !
(અ). મોથી લેવાતી દવાઓ (ORAL MEDICATIONS)
 
આજે શોધોના કારણે અનેક નવી નવી દવાઓ મળે છે !..જુદા જુદા રસાયણોથી બનતી આ દવાઓ આ પ્રમાણે છે .
(૧) એન્ટીડયાબીટીક દવાઓ (ANTI DIABETIC MEDICINES ) તરીકે મારકેટ કરેલી દવાઓ..
>>>> “સુફોનીલ યુરીઆ”માંથી (SUPHONYL UREA )
આ દવાઓ પહેલી થઈ હતી..અને હવે તો અમાં પણ નવી નવી દવાઓ મળે છે !
આ દવાઓ “પેનક્રીઆસ ગ્લાન્ડ”પર અસર કરી, વધારે “ઈનસુલીન” બનાવવા માટે મદદરૂપ થાય છે…જુની દવા “ડાયાબીનેસ” (DIABINESE ) …હવે તો નાના નાના ડોઝમાં નવી દવા “ડાયાબેટા”( DIABETA)
>>>>>”બાઈગ્વાનાઈડ્સ” ( BIGUANIDES )
આ નામની દવાઓ “લીવર” (LIVER ) પર અસર કરી ત્યાં “ગ્લુકોસ” (Glucose) બનતો ઓછો કરે છે…આ દવાઓમાં છે “મેટફોર્મીન” (METFORMIN ) ….આજે રોગની સારવાર માટે આ અનેકને આપવામાં આવે છે.
>>>>>”આલફા ગ્લુકોસાઈડઈઝ ઈનહીબીટર્સ” ( ALPHA GLUCOSIDASE INHIBITORS)
આ દવાઓ આંતરડાઓ પર અસર કરે છે…અને, આંતરડામાંથી લોહીમાં જતા “ગ્લુકોસ” ( ) અટકાવવામાં મદદરૂપ થાય છે ..દાખલારૂપે “એકટોસ” (ACTOS)
(૨) “થાયાઝોલીડીનડીઓન્સ” (THIAZOLADINEDIONES )
આવી દવાઓ “ઈનસુલીન”ને વધારે અસરકારક બનાવી મદદરૂપ થાય છે …દાખલારૂપે….
(૩) “મેગલીટીનાઈડ્સ” (MEGLITINIDES)
આ પેનક્રીઆસ પરે અસર કરી  વધારે “ઈનસુલીન”બનાવવા ફાળો આપે છે …દાખલારૂપે…
(૪) “ડી ફેનાઈલ આલાનીન ડેરીવેટીવ્સ” ( D-PHENYLALANINE DERIVATIVES)
આ દવાઓ પેનક્રીઆસને વધારે ઈન્સુલીન બનાવવા મદદરૂપ થાય છે..દાખલારૂપે….
(૫) “એમીલીન સીનથેટીક ડેરીવેટીવ્સ” (AMYLIN DERIVATIVES)
એમીલીન એ એક શરીરમાં બનતો “હોર્મોન” છે..એના જેવા આકાર અને એના જેવું જ કામ કરતી દવાઓ “ઈન્જેકશ” (INJECTION ) થી આપવામાં આવે છે જેનાથી લોહીમાં “ગ્લુકોસ”નો “કન્ટ્રોલ” વધે છે….જ્યારે “ઈનસુલીન”થી થતી સારવાર દ્વારા પણ “કન્ટ્રોલ” ના હોય ત્યારે,આ દવા સાથમાં આપવામાં આવે છે…એક દવાઓનું નામ છે “પ્રેમલીનટાઈડ” (PRAMLINTIDE ) જેને મારકેટમાં “સીમલીન” (SYMLIN ) કહેવાય છે !
(૬) “ઈનક્રેટીન માઈમાટીક્સ” (INCRETIN MIMETICS )
આ દવાઓ પણ શરીરમાં બનતા હોર્મોન જિવી અસર કરી મદદરૂપ થાય છે…દાખલારૂપે “એક્ષાનાટાઈડ” …યાને ” બાયેટા” (EXENATIDE or BYETTA)
 
(બ) “ઈનસુલીન થેરાપી (INSULIN THERAPY )
 
પહેલા ફક્ત પ્રાણીઓના પેનક્રીઆસમાંથી આ દવારૂપે આપવામાં આવતી …આજે તો શોધોના કારણે “સીનથેટીક”(SYNTHETIC ) અને “હુમન ઈન્સુલીન” (HUMAN INSULIN ) જેવી દવાઓ મારકેટમાં મળે છે !
જુદા જુદા નામે વેચાય છે…પણ અહી આટલું જણવાની જરૂર કે….તરત અસર કરે તે “રેગ્યુલર ઈનસુલીન” (REGULAR INSULIN)…….જેની સાથે કાંઈ ફેરફારો કરી  અસર વધારે સમય રહે તેવી ” લોન્ગ એક્ટીન્ગ ઈનસુલીન” (LONG ACTING INSULINS ) અનેક જાતની દવાઓ મળે છે !
 
જુદા જુદા નામો અંગ્રજીમાં આ પ્રમાણે છે>>>>(1) Regular Insulin  (2) Humalog (3) Novolog ( 4) Zinc Insulin (5) Humulin -N (6) NPH Insulin  (7) Ultra Lente Insulin ( 8) Insulin Glargine or Lantus Insulin..Etc
ડોકટર સુગર કેટલી અને ક્યારે વધારે છે એ આધારીત કઈ અને કેટલા ડોઝમાં ” ઈનસુલીન” આપવી એ નક્કી કરે.
 
(C) પેનક્રીઆટીક આઈલેટ સેલ્સ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (PRANCREATIC ISLET CELLS TRANSPLANT)
 
જ્યારે, નાના બાળકોને “ટાઈપ વન”નો રોગ હોય…ઈનસુલીન થેરાપી (Insulin Therapy ) જ એનો આધાર હોય ..એના “કોન્ટ્રોલ”માં તકલીફો હોય ત્યારે, સર્જરી કરી ઈનસુલીન બનાવતા “સેલ્સ” ટ્રાન્સપ્લન્ટ કરાય છે..જે કોઈ હોસ્પીતાલમા થાય છે !
 
આ પ્રમાણે…..
સમયસર રોગની સારવાર કરવી જેથી રોગના “કોમ્પ્લીકેશ્ન્સ” (COMPLICATIONS ) થતા અટકાવવા મદદ થાય…..ખરાબ અસરથી નીચેના “કોમ્પ્લીકેશન્સ” (Complications ) હોય શકે>>>
(૧) કિડની પર અસર એટલે ….DIABETIC NEPHROPATHY
( ૨)  આંખો પર અસર એટલે….DIABETIC RETINOPATHY
(૩) નર્વ્સ પર અસર એટલે….DIABETIC NEUROPATHY
આ સિવાય ….સાથે “હાઈ બ્લડ પ્રસર” ..”હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ” ..કે “કોરોનરી આરટરી ડિઝીઝ” હોય તે પ્રમાણે દવાઓ !
 

અંતે, મારે આટલું જ કહેવું છે કે….>>>

ડાયાબીટીસ એક એવો રોગ છે કે એની શરૂઆત જાણવા માટે ઘણીવાર ઢીલ થાય છે કારણ કે શરૂઆતમાં ચિન્હો એકદમ રોગ વિષે શંકાઓ ના લાવી શકે..પણ જો ફેમીલીમાં આ રોગ હોય તો સારા હોય ત્યારે પણ “બ્લડ ટેસ્ટ” કરાવવું એ એક ફરજ માની કરાવશો તો આ રોગની જલ્દી પરખ હશે….એક્વાર, રોગ છે એ જાણતા એનો “સ્વીકાર” અગત્યનો છે…અને સાથે સાથે, એ પણ સમજવું રહ્યું કે આ રોગ જીવનભર છે….નાબુદ કરવાની શક્યતાનો મોહ છોડી, કેવી રીતે બ્લડ સુગર લેવલ “નોરમલ” જેવા રાખવા એ પર ધ્યાન આપી “ડોકટરી સલાહો”નું પાલન કરવું ….જે થકી, જ્યારે ડોકટર “હીમોગ્લોબીન  એ વન સી” (Hemoglobin A1C )નો ટેસ્ટ કરે ત્યારે “નોરમલ” હોય કે “નોરમલ જેવું ” હોય !

આજે અનેક કહેવાવાળા હોય છે કે ” આ પાનનો દવા” કે “આ મુળીયાની દવા” કે પછી, “કારેલા” વિગેરેથી રોગ નાબુદ….હા, કડવા તત્વો ખાવાથી “થોડી સારી અસર” હોય શકે..કદાચ કોઈમાં “ઔષદી” તત્વો હોય શકે, અને રોગના “કન્ટ્રોલ”માટે સહકાર આપે..પણ જયારે “દાવો” હોય કે રોગ આનાથી “નાબુદ” ત્યારે જરા વિચારી કરજો…એવી સારવારથી સારૂં લાગે તો ભલે ચાલુ રાખો ..પણ સમય સમયે ડોકટર પાસે જઈ “બ્લડ ટેસ્ટ” જરૂર કરાવજો !

“એલોપથી” માં ઉપર મુજબની સારવાર છે..ભવિષ્યમાં શોધોના કારણે “જીભ નીચે ઈનસુલીન” હોય શકે…”જિન્સ”પર શોધોના કારણે દવાઓ લેવાની ના રહે.., કે પછી, “ઈનસુલીન બનવતા પેનક્રીઆસના ‘બીટા સેલ્સ’ લેબોરેટરીમાં બનાવી આ રોગને “નાબુદ” કરશે..કોણ જાણે ??

કદાચ આ પોસ્ટમાં ઘણી જ માહિતી મુકાય છે !
 
તેમ છતાં, આ વાંચી, તમારી “ડયાબીટીસ”ની સમજ જો વધી ..તો મારો આ પોસ્ટ પ્રગટ કરવાનો હેતુ પુર્ણ થયો એવું હું માનીશ !….અને, હૈયે ખુશી અનુભવીશ !
 
અનેકને ડયાબીટીસનો રોગ હોય, એથી મારી વિનંતી છે કે તમારા સગા-સ્નેહીઓ કે મિત્રોને આ પોસ્ટ વાંચવા જરૂર કહેશો તો મને ખુબ જ આનંદ થશે !
 
>>>>ડો. ચંદ્રવદન
 
 
FEW   WORDS …
 
Today it is Wednesday…and it is October, 13th 2010….and it is my Birthday !
I am publishing a HEALTH Post as a  QUESTION & ANSWER …& it is on DIABETES MELLITUS.
 
Diabtetes Mellitus is a Disease that affect so many people. I thought that by this Post , many will understand this disease better…..and will  become serious to take care with the body with the DIET..EXERCISES,,,& the needed MEDICINES..oral medications..& if needed take INSULIN as per the Advices of the Doctors.
If one take the treatment, he/she can CONTROL the Disease…prevent or delays the COMPLICATOIONS….& thus able to PROLONG LIFE….& have “better Life”.
The Future Treatment of this Disease can change with the newer discoveries on GENES…or STEM CELL RESEARCH & the TRANSPLANTATION of  BETA CELLS of the Pancreas that produce the INSUIN !
 
One tool in the management of this Disease is the Hemoglobin A1C ( Hb A1C) …if elevated it means your Diabetes is NOT CONTROLLED well ! ( Normal Level 5-6…if diabetes the Doctors want it to be lees than 7 & close to 6 with the Treatment )
The Diagrams may assist you to understand where the Insulin producing Organ PANCREAS is located in the Body.
 
I hope you enjoyed reading this Post !
 
Hoping to see you on this Blog for theNew Post on HEALTH !
 
DR. CHANDRAVADAN MISTRY

ઓક્ટોબર 13, 2010 at 1:51 પી એમ(pm) 16 comments

માનવ તંદુરસ્તી (૨૦) …”ડોકટરપૂકાર” (૫)…પ્રોસ્ટેટ ગ્લાન્ડ વિષે !

 

BPH diagram

 
 
Prostate Gland Illustration 
 
 

 

 
 
 
  

માનવ તંદુરસ્તી (૨૦) …”ડોકટરપૂકાર” (૫)

તમે ” રીપ્રોડક્ટીવ સીસ્ટમ”ની પોસ્ટ વાંચી હશે !
આ પોસ્ટમાં પ્રતિભાવરૂપે પ્રજ્ઞાજુબેન વ્યાસે આપેલી “પ્રોસ્ટેટ કેન્સર”નૉ માહિતી વાંચી હશે !
ઘણીવાર, વડીલ પુરૂષોની સાથે ચર્ચાઓ કરતા, “પ્રોસ્ટ્રેટની સર્જરી” કરાવી…કે પછી, “મને તો ડોકરરે કહ્યું કે તને “પ્રોસ્ટ્રેટનો પ્રોબલેમ ” છે …પણ જ્યારે એ વિષે વધુ ચર્ચાઓ કરતા જાણવા મળે કે પ્રોસ્ટેટ વિષેનું “સમજ કે જ્ઞાન” અલ્પ હોય છે !
આથી, આ વિષયે કંઈક કહેવું યોગ્ય જ હશે !
 

તો સવાલ રહે>>>>>>

પ્રોસ્ટ્રેટ એટલે શું ?
“પ્રોસ્ટ્રેટનો પ્રોબલેમ એટલે શું હોય શકે ??
જરા વિગતે સમજાવશો ?

પ્રોસ્ટેટ ગ્લાન્ડ વિષે !

 
 

અને, “ડોકટરપૂકાર”રૂપી જવાબ હોય>>>>>

તમે ફરી “રીપ્રોડક્ટીવ સીસ્ટમ”ની પોસ્ટ વાંચો..અને સાથે પ્રગટ કરેલા પીકચરો નિહાળી “પ્રોસ્ટેટ ગ્લાન્ડ” ક્યાં છે તે જાણો !
હવે,….સવાલોનો પુરો જવાબ…..>>>>
“પ્રોસ્ટ્ર્ટ” એટલે શું ?
પ્રોસ્ટ્રેટ એક નાનો ગ્લાન્ડ છે..જે યુરીનરી બ્લેડરની નીચે છે અને, એના બે “લોબ્સ” વચ્ચેથી પેશાબની સાંકડી નળી “યુરેથ્રા” ( ) પસાર થાય છે….આ જાણવું જરૂરીત છે કારણ કે એ જાણતા, એ ગ્લાન્ડના રોગોને વધારે સમજી શકાય છે !…આ બ્લાન્ડમા બનતો રસ “સ્પ્રમાટીક ફ્લુઈડ” સાથે ભળી જતા, “રીપ્રોડક્શ”માં અગત્યનો ફાળો આપે છે !
પ્રોસ્ટ્ર્ટનો “પ્રોબ્લેમ” યાને બિમારી એટલે શું ???
આ પ્રોસ્ટ્રેટ ગ્લાન્ડમાં જુદી જુદી બિમારી હોય શકે !…પણ,..જયારે, કોઈ કહે કે મને “પ્રોસ્ટ્રેટનો પ્રોબ્લેમ” છે ત્યારે ૯૦થી વધારે ટકા એ મોટા થયેલા ગ્લાન્ડની વાતો કરે..જેને “બેનાઈન પ્રોસ્રેટીક હાઈપરપ્લેસીઆ” ( BENIGN PROSTATIC HYPERPLASIA or often called BPH)
ચાલો, તેમ છતાં, આપણે જુદા જુદા રોગો વિષે જાણીએ !
 
(૧) “પ્રોસ્ટ્રેટાઈતીસ” (PROSATITIS )
 
જ્યારે, ગ્લાન્ડ પરે કારણોસર સોજો આવે યાને “ઈનફ્લેમેશન” (INFLAMATION ) થાય ત્યારે “પ્રોસ્ટ્રેટાઈટીસ” (PROSATITIS ) છે એવું કહેવામાં આવે…અનેકવાર બેક્ટેરીઆ(BACTERIA ) જતુંઓના “ઈનફેક્શન”ના કારણે હોય..ત્યારે પેટ્ના નીચેના ભાગમાં દુઃખાવો, ફરી ફરી પેશાબ થવો એવા ચિન્હો હોય ..પેશાબમાં ઈનફેક્શ છે હોય એવું લાગે પણ પેશાબ તપાસતા એ બરાબર હોય..”એન્ટીબાયોટીક્સ” (ANTOBIOTICS )દવાઓથી રાહત મળે ..ઘણીવાર લાંબા સમય માટે દવાઓ લેવી પડે !…આવી બિમારી પુરૂષોમાં કોઈવાર હોય, અને તે પણ જ્યારે એ ગ્લાન્ડ વધી ગયો હોય ત્યારે !
 
(૨) “બેનાઈન પ્રોસ્ર્ટેટીક હાઈપરપ્લેસીઆ” (BENIGN PROSTATIC HAPERPLASIA…BPH )
 
આનો અર્થ એટલો જ કે….ગ્લાન્ડની સાઈઝ મોટી છે અને એ “કેન્સર નથી “…અહી “બેનાઈન” ( )નો અર્થ જે થયું છે તે “કેન્સર”નથી !
જન્મ પછી, આ ગ્લાન્ડ એની “નોરમલ”માં હોય..ત્યારબાદ,પુરૂષોની ઉંમર વધતા એ મોટો થતો જાય…અને, ૫૦વર્ષની ઉંમરે ૫૦ ટકા જેવા પુરૂષોનો “પ્રોસ્ટ્રેટ ગ્લાન્ડ” (PROSTATE GLAND ) મોટો થઈ ગયો હોય ..પણ એમાંથી ૧૦ ટકા પુરૂષોને સારવારની જરૂરત પડે કારણ કે એઓને પેશાબ કરવા માટે કે અન્ય તકલીફો હોય !
પ્રથમ જ્યારે ચિન્હો કે ત્કલીફો કારણે આ પ્રોબ્લેમની શંકા થાય ત્યારે “ઉલ્ટ્રાસાઉન્ડ” કરાવાની સલાહ હોય છે..સાથે સાથે “બ્લડ” અને “યુરીન” ટેસ્ટો (BLOOD & URINE TESTS  ) કરાવવાની સલાહો હોય છે ..અહી “પ્રોસ્ટ્રેટ સ્પેસીફીક એન્ટીજન,,યાને “પી એસ એ”  (PROSTATE SPECIFIC ANTIGEN or PSA ) ની ટેસ્ટ અગત્યની છે કારણ કે એ “નોરમલ” હોય તો ડોકટર ભારપુર્વક કહી શકે કે “તને કેન્સર જેવું નથી ” !
 
આ રોગના ચિન્હો યાને “સિમ્પ્ટમ્સ” (SYMPTOMS ) શું ???
  
આ જાણવું પણ અગત્યનું છે કારણ કે એ જાણતા તમે શંકાઓ સાથે તમે “ડોકટરી સલાહો” જલ્દી લેવા જાઓ !
(૧) વધારે વાર પેશાબ કરવા જવું( INCREASE FREQUENCY of URINATION)
(૨) પેશાબ એકદમ ના શરૂ થાય..થોડા દબાણ અને થોડી વાર લાગે ( DELAY in INITIATING URINATION)
(૩) રાત્રીએ અનેકવાર પેશાબ કરવા ઉઠવું પડે ( NOCTURIA)
(૪) પેશાબની ધાર જોઈએ તેવા ફોર્સમાં ના હોય કે “ડ્રીબલ” (DRIBLING of URINE ) થાય
(૫) પેશાબ કરતા ઝાર કે દુઃખાવો ( PAIN or BURNING in URINATION)
(૬) પેશાબ કરી લીધા બાદ, એવું થાય કે હજુ બ્લેડરમા પેશાબ બકી રહી ગયો છે ( FEELING of INCOMPLETE EMPYING of the BLADDER)
આ બધા કારણો/તકલીફો સાથે પુરૂષ રાત્રીએ પેશાબ કરવા અનેકવાર ઉઠતા, એની ઉંગ બગડે છે જેની અસર શરીરની તંદુરસ્તી પર પડે છે ..એ ત્યારે “ડોકટરી સલાહો” લેવા તૈયાર થાય છે !
 
તો,,હવે સારવાર શું ??
 
(૧) દવાઓરૂપી સારવાર  ( MEDICAL TREATMENT) 
 
જ્યારે પ્રથમવાર, રોગી ડોકટરને મળે ત્યારે “ટેસ્ટો” બાદ “ડાયાગ્નોસીસ” (DIAGNOSIS ) થઈ જાય ત્યાર બાદ, દવાઓ લેવાની સલાહ હોય !
>>>આલ્ફા બ્લોકર્સ ( ) દવાઓ હોય શકે ..દાખલારૂપે..હાઈટ્રીન (HYTRIN ) ..કે “ફ્લોમેક્ષ” (FLOMAX)
>>>આલ્ફા રીડ્ક્ટેઈસ ઈનહીબીટર્સ (ALPHA REDUCTASE INHIBITORS ) નામની દવાઓ ..દાખલારૂપે…”પ્રોસ્કાર” (PROSCAR )  કે “એવોડાર્ટ” (AVODART )
 
(૨) સર્જરી કરી પ્રોસ્ટ્રેટ ગ્લાન્ડને કાઢી નાંખવો (PROSTATECTOMY )
પહેલા આ સર્જરી એક મોટી સર્જરી હતી …હવે તો “લેપરોસ્કોપી” ( ) થી પણ આ શક્ય છે
આ ગ્લાન્ડ કાઢી નાખ્યા બાદ, થોડી “ઈરેલ્ટાઈલ ડીસફુક્ષન” (ERECTILE DYSFUNCTION ) તકલીફ હોય શકે !…પણ પેશાબની તકલીફો દુર  થાય છે. આ સર્જરી કરાવવી યોગ્ય અને અગત્યની છે કારણ કે જો પેશાબનળી એકદમ બંધ થાય તો પેશાબ યુરીનરી બ્લેડર ભર્યા બાદ યુરેટરો દ્વારા ઉપર કિડનૉઓમાં જાય..અને ત્યાં “હાઈડ્રોનેફ્રોસીસ “(HYDRONEPHROSIS ) થાય ..જેના કારણે “કિડની ફેલીયર “( KIDNEY FAILURE) પણ થઈ શકે !
 

હવે. મારે અગત્યનું કહેવું છે>>>>પુરૂષો ઘણીવાર તકલીફોને ગણકારે નહી….તકલીફો વધી સહન ના થાય ત્યારે ઉપચાર કરવા તૈયાર થાય છે…એ ઢીલના કારણે કદાચ એ રોગ જો “કેન્સર” હોય તો એના “ડાયાગ્નોસીસ”માં મોડું થાય, કે જેના માટે જીવનભર અફસોસ રહી જાય ! હું તો એ સલાહ આપું કે ૫૦ કે વધુ ઉંમર થાય એટલે દરેક પુરૂષે એકવાર ડોકટરને મળી, બ્લડ ટેસ્ટ કરાવી એના “પી અસ એ” લેવેલને જાણવો જોઈએ ..ભલે પેશાબની તકલીફો હોય કે નહી !..બીજું કે સમયસર સારવાર કરવાથી “રિનલ કે કિડની ફેલીયર”થતા અટકાવી શકો છો !

આજની પોસ્ટ ગમી ?
આ સલાહો ફક્ત પુરૂષો માટે જ નથી !….પત્ની તરીકે નારી પણ ભાગ ભજવી શકે છે !…પતિને ડોકટર પાસે સલાહો આપીને !
જે વાંચ્યું તેથી તમારી “સમજઃ માં વધારો થયો તો મને ખુશી હશે !
 
>>>>ડો. ચંદ્રવદન
 
FEW  WORDS…
Today’s Post is about the PROSTATE GLAND !
It tells what this Gland is & where it is located in the Male Human Body.
Men as they age, the Prostate Gland size increases….many have ENLARGED PROSTATE….this may be asympomatic in many…some may have mild sympoms…some have SEVERE Symptoms..and a FEW may need the Surgery to remove the Gland.
The most IMPORTANT MESSAGE in this Post is that ALL MEN whether having symptoms or not MUST see a Doctor after 50, and have the Blood Test to find out the PSA Levels…If high, it suggest the possibility of the PROSTATE CANCER, needing further investigations & Follow Ups.
 
I hope you like this Post !
 
 
DR. CHANDRAVADAN MISTRY
 

ઓક્ટોબર 8, 2010 at 5:56 પી એમ(pm) 12 comments

માનવ તંદુરસ્તી (૧૯) … “ચંદ્રપૂકાર”માં “ડોકટરપૂકાર” (૪)…રીનલ ફેલીયર/ડાયાલસીસ/ટ્રાન્સપ્લાન્ટ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fresenius 2008H
 
 HEMO DIALYSIS MACHINE
 
 
Stages of Chronic Kidney Disease
Stage Description GFR Level
Normal kidney function
Healthy kidneys
90 mL/min or more
Stage 1
Kidney damage with normal or high GFR
90 mL/min or more
Stage 2
Kidney damage and mild decrease in GFR
60 to 89 mL/min
Stage 3
Moderate decrease in GFR
30 to 59 mL/min
Stage 4
Severe decrease in GFR
15 to 29 mL/min
Stage 5
Kidney failure
Less than 15 mL/min or on dialysis
 
 
 
 

માનવ તંદુરસ્તી (૧૯) … “ચંદ્રપૂકાર”માં “ડોકટરપૂકાર” (૪)

આજની પોસ્ટ સવાલ-જવાબરૂપી પોસ્ટ છે ! 
તમે આગળ “તંદુરસ્તી”ની પોસ્ટો વાંચ્યા બાદ, અત્યારે, બીજી છે (૬) પોસ્ટો જુદી જુદી સીસ્ટમો વિષે વાંચી. અને, આથી કુલ્લે ૧૮ પોસ્ટો વાંચી.
હવે, સવાલ-જવાબરૂપી પોસ્ટ વાંચી રહ્યા છો !
 

એક સવાલ કે સવાલો>>>>>

 

રીનલ ફેલીયર/ડાયાલસીસ/ટ્રાન્સપ્લાન્ટ

 
અત્યારની પોસ્ટોમાં એક પોસ્ટ હતી “કિડની અને યુરીનરી સીસ્ટમ” ….એ ફરી વાંચો ..અને સાથે સાથે એના પ્રતિભાવો વાંચતા, તમે “કિડની કે રીનલ ફેલીયર” ના અનેક કારણો જાણી શકશો.
પણ,…..સવાલો રહે છે ….>>>>
કીડની કે રીનલ ફેલીયર એટલે શું ?
એવા ફેલીયર માટે શું કરવું કે એનો ઉપચાર શું ?
“ડાયાલસીસ” ( )  અને “કિડની કે રીનલ “ટ્રાન્સપ્લાન્ટ” (  ) એટલે શું ? એ વિષે કાંઈ સમજાવશો ?
 

એના જવાબરૂપે “ડોકટર પૂકાર” >>>>>>

(A) પ્રથમ, રીનલ ફેલીયર એટલે શું તે સમજીએ !
જ્યારે, “કિડનીઓ” એ જે કાર્ય કરતી હોય તે ના કરી શકે ત્યારે આપણે કહીએ કે આ માનવીને “કિડની ફેલીયર” થયું છે…અહી એ જાણવું અગત્યનું છે કે એક કિડની ખરાબ હોય તો બીજી કિડની આ કાર્ય ઉપાદી લેય છે …આથી જ્યારે શરીરની બન્ને કિડનીઓ બરાબર કામ ના કરે ત્યારે જ આ હોય શકે !
નોરમલ કિડનીઓ ૯૦-૧૦૦ ટકા કાર્ય કરે…પણ જ્યારે ૧૦-૧૫ ટકા કે ઓછું કાર્ય શક્ય હોય ત્યારે શરીર પર ખરાબ અસરો થવા લાગે ..અને ત્યારે, એ કાર્ય “સારવાર”થી થાય તો જ માનવીનું જીવન ટકી રહે ..એ સારવાર હોય…….>>>>>>
(૧)  “રીનલ યાને કિડની ડાયાલસીસ” (RENAL or KIDNEY DIALYSIS )
(૨) “કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ”  (KIDNEY TRANSPLANT )
 અહી જે માનવીની બન્ને કિડની કામ નાકરે ત્યારે સર્જરી કરી એના દેહમાં પેટની અંદર “કામ કરતી કોઈની કિડની ” મુકી જીવનદાન આપવું …અહી મુકાયેલી કિડનીને “ટ્રાન્સપ્લાન્ટેડ કિડની” (TRANSPLANTED KIDNEY ) કહેવામાં આવે છે.
“રીનલ ફેલીયર” જલ્દી કે ધીરે ધીરે થાય..અને એ આધારીત …..
(૧) “એક્યુટ રીનલ ફેલીયર” (ACUTE RENAL FAILURE )
(૨) “ક્રોનીક રીનલ ફેલીયર ” (CHRONIC RENAL FAILURE )
કોઈવાર, ગંભીર બિમારીના કારણે “એક્યુટ રીનલ ફેલીયર” (ACUTE RENAL FAILURE ) થાય ત્યારે એવા રોગની સારવાર સાથે “ટેમ્પેરરી ડયાલસીસ” કરવાથી એ કીડનીઓ “નોરમલ” કામ કરતી થઈ જાય ..તો કોઈવાર, કીડનીનું કામ પહેલા જેવું ના રહે અને જરા “રીનલ ફેલીયર”ની અસર રહી જાય !
જ્યારે, ધીરે ધીરે “ફેઈલ” થતી જાય ત્યારે આપણે “બ્લડ ટેસ્ટો આધારીત જુદી જુદી સ્ટેજો (STAGES )માં રોગ છે એવું કહીએ …..નોરમલ કિડની એક મીનીટમાં  ૯૦થી વધારે cc ના લોહીને “ફીલટર ” (FILTER ) કરી શકે ….એનાથી ઓછું કાર્ય એટલે “ફેલીયર” …અને જ્યારે ૩૦cc થી ઓછું હોય ત્યારે ૪થી ૫મી સ્ટેઈજ (4th & 5th Stage of Chronic Renal Failure  ) નું ફેલીયર  હોય અને ત્યારે  “ડયાલસીસ” કે “રીનલ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ”ની જરૂરત પડે !
રીનલ ફેલીયરના ચિન્હો શું ? કેવી રીતે એની ખબર પડે ??
જ્યારે, કિડની એનું કામ ના કરી શકે ત્યારે એના રોગીને નીચે મુજબના “સીમ્પટમ” હોય શકે……>>>>
(૧) થાક લાગવો  ( Feeling Tired)
(૨) ચેહેરા કે પગે સોજા આવવા (Swelling of Face or Legs)
(૩) ઉલટી થવી ( Vomitting)
(૪) સુવા માટે તકલીફ ..(Difficulty to Sleep)
(૫) બરાબર ભુખ ના લાગવી ( No Appetite)
(૬) મોંમાંથી બુરી ગંધ (Foul Smell from the Mouth)
(૭) મનની સ્થીરતા ના રહે અને કંઈમા ધ્યાન ના આપી શકાય ( Unable to Concentrate)
( ૮) પગે કે હાથે “ઝાઝણી” કે એવા ચિન્હો ( Numbness or Tingling of Hands or Feet )
(૯) આખા શરીરે ખજવાળ (Itchiing of the Body) 
 

સારવાર…>>>

(A ) ડાયાલસીસ ”
અહી બે જાતની સારવાર હોય શકે !
(૧) “પેરીટોનીઅલ ડાયાલસીસ ” (PERITONEAL DIALYSIS) 
અહી, લોહીને બહાર લઈ જવા વગર સારવાર હોય શકે !….અહી પેટમાં “કેથેટર” (Catheter ) મુકી, પેટની “પેરીટોનીઅલ કેવીટી “( Peritoneal Cavity)માં સ્પેસીઅલ ફ્લુઈડ (Special Fluid ) મુકી ત્યાં થોડો સમય રાખવાથી ત્યાં આવતા લોહીમાંથી અશુધ્ધ તત્વો પેટમા જઈ શકે ..અહી “પેરીટોનીઅલ મેમ્બ્રેઈન (Peritoneeal Membrane ) એક મોટા “ફીલટર ” તરીકે કામ કરે ..આવા “એક્ષચેઈજો (EXCHANGES ) ઘણા કરવા પડે …અને રોજ કરવાનું રહે …આ પ્રમાણે કરતા, પેટમા “ઈનફેક્શન” (Infection ) થવાની સંભવતા રહે છે !
(૨) “હેમો ડાયાલસીસ” (HEMO DIALYSIS )
“હીમો” એટલે બ્લડ !….યાને અહી, રોગીના હાથમાં એની “આરટરી” (ARTERY ) અને “વેઈન” (VEIN ) ને જોડી એ જ્ગ્યાએ નળીઓ ફુલે છે …આને “એ.વી ફીસ્ટુલા” (A. V. FISTULA ) કહેવામાં આવે છે …જ્યારે “ડાયાલીસ” કરવાનો સમય થાય ત્યારે મશીનની નળીઓ શરીરના ભમણ કરતા લોહીને મશીન તરફ લઈ જવામાં આવે …અહી મશીનના “ફીલટર” દ્વારા લોહી શુધ્ધ થઈ જાય….આ પ્રમાણે થતા, ૪-૫ કલાકો થઈ જાય..અને આવું કર્યા બાદ, થોડા સમય માટે દેહનું વાતાવરણ યોગ્ય બની જાય ..એને સારૂં લાગે !…પણ, આ ફરી કરવાનું રહે..લગભગ એક અઠવાડીએ ત્રણ ( ૩) વાર કરવું પડે !
(B) “કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ” (KIDANEY TRANSPLANT )
જ્યારે, બન્ને કિડનીઓ કામ ના કરતી હોય ત્યારે, એની સારવારરૂપે સર્જરી કરી નવી કામ કરતી કિડની આપવાનો સવાલ આવે !…આ સારવારથી રોગીને જીવન દાન મળે છે …ડાયાલસીસથી જીવનદોર જે લાંબી થાય તેના કરતા. ૧૦-૧૫ વર્ષ લાંબુ આયુષ્ય હોય શકે છે !
અહી કેવી કિડની મળે તે આધારીત>>>
(૧) જીવતો દાન આપનાર યાને “લીવીન્ગ ડોનર” (LIVING DONOR ) કહેવાય
(૨) માનવી મરણ પામે ત્યારે એની ઈચ્છા મુજબ કિડનીઓ અના શરીરમાંથી કાઢી બેન્કમાંથી લેવામાં આવે ત્યારે “કાડાવરીક ડોનર” (CADAVARIC DONOR ) કહેવાય !
કેવી રીતે આ “ટ્રાન્સપ્લાન્ટ” થાય ???
જે “ડોનર”નૉ કિડની હોય તેને રોગીના શરીરમાં સર્જરી કરી મુકવાની રહે …..એ કિડની “યોગ્ય” છે કે નહી તે પહેલું નક્કી કરવું પડે…ત્યારબાદ, ઓપરેશન !…કામ ના કરતી કિડનીઓને તેમ જ રહેવા દેય..અને, નવી કિડની ને જારા નીચે “ઈલીઆક ફોસા” ( ) માં મુકી, એની “રીનલ આરટરી” (Renal Artery ) ને રોગીની “એક્ષટરનલ ઈલીઆક આરટરી” (External Iliac Artery ) સાથે જોડવામાં આવે..અને એની “રીનલ વેઈન”ને “રોગીની “એક્ષટરનલ ઈલીઆક વેઈન ” (External Iliac Vein ) સાથે જોડવામા આવે..અને છેલ્લે એના “યુરેટર”(Ureter ) ને રોગીના “યુરેટર” સાથે જોડતા નવી કિડની માં બનતો “પેશાબ” “યુરીનરી બ્લેડર” (Urinary Bladder ) માં જઈ બહાર આવી શકે !
આ “ટ્રાન્સપ્લાન્ટ “કરેલી કિડની ને યુરીન બનાવી બરાબર કરતા થોડા દિવસો લાગે ( લીવીન્ગ ડોનર હોય તો ૩-૪ દિવસ…અને કેડાવરીક હોય તો ૭-૧૫ દિવસ) ….આ ઓપરેશન કરતા પાંચ ( ૫) કલાક થાય….અને આ ઓપરેશનની સફળતા માટે રોગીનો દેહ  આ નવી કિડનિ સામે “એન્ટબોડીઝ” ( ) ના બનાવે તે માટે “ઈમ્યુનોસપ્રેસન્ટ” (IMMUNOSUPPRESSANT ) દવાઓ આપવી પડે..જે “જીવનભર” લેવી પડે છે !
 

હવે મારે એક અગત્યનું કહેવું છે……કિડનીનું દાન એ એક મોટું દાન છે !….જો કોઈ કિડની દાનરૂપે આપવાનો નિર્ણય કરે ત્યારે એ એની બે કિડની આપી એ રોગીઓને “જીવન દાન” આપી શકે છે..આ કંઈ નાની વાત નથી !….આ ચર્ચા “ઓરગન ડોનેશન”નો મહિમા આપે છે   આંખનીકોર્નીયા, કે અન્ય ઓરગનો દાનમાં આપી શકાય છે ! …..ભારતમાં આ શુભ કાર્યનો વધુ પ્રચાર થાય એવી આશાભરી પ્રાર્થના !

આ પોસ્ટ વાંચવા તમોને ગમે…આ પોસ્ટ વાંચી તમારી રોગ કે માનવ દેહ વિષે સમજ વધે …એવી મારી આશા છે !
તમે પણ આ પોસ્ટ વાંચી, તમારા “બે શબ્દો ” જરૂરથી લખશો એવી બીજી આશા !
>>>>ડો. ચંદ્રવદન
  
FEW  WORDS…
Today’s Post is a Question-Answer Post.
It is a discussion on RENAL FAILURE , its CAUSES…and then the TREATMENT for the CHRONIC RENAL FAILURE with DIALYSIS ..and eventually with the KIDNEY TRANSPLANT.
It stresses the importance of KIDNEY DONATONS…which can give a NEW LIFE to another HUMAN BEING !…Thus, the ORGAN DONATION can be one of the BEST GIFT

 from  any  individual !

DR. CHANDRAVADAN MISTRY

ઓક્ટોબર 1, 2010 at 10:45 પી એમ(pm) 19 comments


Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 174 other followers

તાજેતરની પોસ્ટ્સ

Top Rated

શ્રેણીઓ

અમી નજર ભરેલી મુલાકાત બદલ આભાર..ફરીથી પધારજો

Locations of visitors to this page <input type="button" value="Type Gujarati" onclick="win = window.open('','Comment', 'toolbar=0,menubar=0,location=0,width=550,height=550'); win.document.write(' var id='TEXTAREAID';'); win.focus();">

Blog Stats

  • 270,804 hits

Disclimer

સંગ્રહ

ઓક્ટોબર 2010
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
« સપ્ટેમ્બર   નવેમ્બર »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031